* رئوف پیشدار
استاد دانشگاه و روزنامه نگار
در نپال در شرق آسیا و در همسایگی هندوستان و چین، هفته گذشته وقتی دولت شبکه های اجتماعی را فیلتر کرد، آتش به خشم عمومی سرکوب شده معترض به فساد گسترده زد، که نهایت امر به سرنگونی دولت و فرار دولتی ها انجامید و جالب تر برای جهانیان، تماشای« آنلاین» یک انقلاب و سقوط یک دولت فاسد بود توسط نسل Zبود.
نپالی ها چند روزی اعتراضات خیابانی به تصمیم دولت راه انداختند،. شعار دادند و خواسته های خود را مطرح کردند، اما دولت به جای تمکین در برابر خواسته های مردم، نیروهای مسلح را به خیابان فرستاد.
حداقل ١٩ نفر تظاهر کننده کشته شدن و زمانی که خشم عمومی غیر قابل کنترل ‌شد، ساختمان‌های دولتی آتش زده شد و دیده شد که مقامات دولتی با آویزان شدن به هلی کوپتر هایی که آخرین امکان برای فرار بود، از کاتماندو و خشم مردم گریختند.
اوج تظاهرات شش ساعت بود و به انقلاب شش ساعته معروف شد

اعتراضات در نپال نشان داد که همکاری و هماهنگی جامعه مدنی و نهادها و اجزای آن چقدر مهم است. در طول تاریخ انقلاب‌ها، کودتاها و شورش‌های زیادی رخ داده است، اما به طور معمول، مردم پیشتر فرصتی برای تماشای آن‌ها به صورت آنلاین نداشته‌اند.

سرنگونی دولت کاتماندو را باید اولین انقلاب نسل Z در جهان برشمرد که رهبر جایگزین یک َرپر ۳۵ ساله است! وقایع نپال نشان داد این نسل که قبلا هم جامعه شناسان بسیار هشدار داده اند، اهل شوخی و مدارا نیست ، حوصله شنیدن وعده ها را ندارد، می خواهد و سریع هم می خواهد.
وقتی هفته گذشته دولت نپال پلتفرم‌های اصلی شبکه‌های اجتماعی، از جمله فیس‌بوک و اینستاگرام را به دلیل آن‌چه موج اخبار جعلی خواند، ممنوع کرد، بسیاری این اقدام را تلاشی برای ساکت کردن جنبش آنلاین رو به رشد ضدفساد خود تلقی کردند.
ممنوعیت دسترسی به شبکه های اجتماعی اصلی، به جای خاموش کردن صدای معترضان، آن‌ها را به استفاده از برنامه‌های هم‌چنان در دسترس مانند وایبر و تیک‌تاک سوق داد.
این موفقیت ۱۳ ماه پس از اعتراضات مشابه در بنگلادش رخ داد که «شیخ حسینه» ، نخست‌وزیر این کشور را مجبور به کناره‌گیری کرد. «ساندیپ» ٣١ ساله یک اینفلوئنسر شبکه‌های اجتماعی که تنها با یک نام شناخته می‌شود و در منطقه «لالیت‌پور» نزدیک کاتماندو پایتخت زندگی می‌کند، گفت که او چندین فراخوان آنلاین، برخی با استفاده از VPN را منتشر کرده بود، اما انتظار نداشت این تعداد از مردم به خیابان‌های کاتماندو و دیگر مناطق نپال سرازیر شوند.

او گفت: «همه ی شهروند نپال از دولت فاسد این کشور خسته شده بودند . خشم علیه این دولت ماه‌ها در حال جوشیدن بود، اما فراخوان برای این اعتراض بسیار خودجوش بود.»

سازمان شفافیت بین‌الملل، نپال را در شاخص ادراک فساد در رتبه ۱۰۷ از ۱۸۰ کشور قرار داده است. فعالان جوان اظهار داشتند که ناامیدی به واسطه نابرابری و کمبود فرصت‌های شغلی نیز در این اعتراضات نقش داشته است. بر اساس گزارش بانک جهانی، بیش از ۲۰ درصد از ۳۰ میلیون نفر جمعیت نپال در فقر زندگی می‌کنند، در حالی که نرخ بیکاری در میان افراد ۱۵ تا ۲۴ ساله در سال‌های ۲۰۲۲-۲۳ بیش از ۲۲ درصد بوده است. همچنین، ۱۰ درصد ثروتمندترین افراد بیش از سه برابر درآمد ۴۰ درصد فقیرترین افراد را به دست می‌آورند که نشان‌دهنده شکاف عمیق اقتصادی است.
🌺 برای‌ مطالعه نوشته های نویسنده لطفاً لینک های زیر را دنبال کنید:
https://chat.whatsapp.com/LgEB4ZlnFKY5ohMdKOOZiO?mode=ems_copy_c

https://t.me/raoufpishdar

eitaa.com/raoufpishdar

https://t.me/raoufpishdar