​​​​*رئوف پیشدار
خبرنگار پیشین ایرنا در آسیای مرکزی

چند ساعت بعد از توافق گروسی-عراقچی در چهارشنبه ١٩ شهریور ماه ١۴٠۴ و تلاش جمهوری اسلامی ایران برای حل و فصل مکانیسم ماشه با اروپا، روسیه در اقدامی بی‌سابقه، چندین پهپاد که ادعا شده ساخت ایران و از نوع شاهد است را به آسمان لهستان فرستاد .
ناتو که لهستان عضو آن است بی درنگ واکنش نشان داد و جنگنده هایش تعدادی از پهپاد ها را سرنگون کرد و دولت ورشو خبر داد که کابینه امنیتی لهستان در حال بررسی درخواست بند چهارم ناتو است. در روزهای اخیر برخی اظهار نظرهای تنش زا نیز از سوی رهبران روسیه از جمله دیمیتری مدودف درباره روابط روسیه و فنلاند ایراد شده که سطح نگرانی را از امنیت منطقه افزایش می دهد. بنظر می رسد رهبران ایران باید متوجه شوند که در وقایع امنیتی و نظامی شرق اروپا، منافع ملی ایران در ادامه همراهی با روسیه نیست کما اینکه امروز اروپا و بطور خاص تروئیکای اروپایی به این دلیل فشارش را بر ایران افزایش داده که در جنگ اوکراین، روسیه را حمایت می‌کند.
لهستان، استونی، لتونی و لیتوانی چهار کشور واقع در شرق اروپا که عضو پیمان نظامی ناتو هستند، با آغاز حملات روسیه به خاک اوکراین «ماده ۴ ناتو» را فعال کردند تا به این ترتیب در داخل این ائتلاف به رایزنی درباره این حمله بپردازند.
در ماده ۴ «سازمان پیمان آتلانتیک شمالی» آمده است: «هر زمان که به نظر هر یک از اعضای ناتو، تمامیت ارضی، استقلال سیاسی یا امنیت هر یک از اعضا مورد تهدید قرار بگیرد، طرف‌ها با یکدیگر مشورت خواهند کرد. »
نکتۀ مهم این‌که ، مشورت بر اساس ماده ۴ می‌تواند منجر به اقدام جمعی هر ۳۰ کشور عضو شود.
از زمان تشکیل این ائتلاف نظامی در سال ۱۹۴۹ میلادی، تا کنون شش بار از این ماده استفاده شده که آخرین مورد توسط ترکیه در فوریه ۲۰۲۰ میلادی بوده است؛ یعنی پس از آنکه ده‌ها سرباز ترکیه در جریان حملۀ نیروهای دولتی سوریه به مناطق تحت کنترل مخالفان در شمال سوریه، کشته شدند.
صاحب نظران مسائل امنیتی معتقدند ارسال پهپادهای شاهد از سوی روسیه به حریم هوایی لهستان می تواند این نشانه را در قدم های تازه ایران برای تنش زدایی از روابطش با اروپا داشته باشد که ‏ظاهراً روسیه علاقه‌ای به کاهش تنش غرب با جمهوری اسلامی ندارد!
محمد جواد ظریف وزیر امور خارجه پیشین ایران در کتاب تازه اش « پایاب شکیبایی» به موارد زیادی از جمله در موضوع برنامه جامع اقدام مشترک «برجام» اشاره می کند که روسیه نشان داده در تعامل با غرب از کارت های ایران استفاده می کند و عادی شدن روابط ایران با غرب را به نفع خود نمی داند. .
با تسلیم نامه وزرای امور خارجه بریتانیا، فرانسه و آلمان به رئیس شورای امنيت سازمان ملل برای شروع کردن روند مکانیسم ماشه snapback بنظر می رسد که ‏«ایران در چهارراه بحران؛ فصل هفت منشور یا مذاکرات جامع با آمریکا» قرار گرفته است. حمید ابوطالبی از دیپلمات های با سابقه ایران گفته است :
‏ایران اکنون در تندباد بحران است؛ لذا می‌تواند:
‏۱) یا با اروپا همکاری کند تا روند اسنپ‌بک متوقف شود؛ برای آن باید شروط اروپا را تأمین کند: همکاری با آژانس، مذاکره باآمریکا، و موافقت با تمدید شش‌ماهه پس از توقف روند.
‏۲) یا باآمریکا مستقیماً وارد مذاکره جدی و جامع شود و در این مذاکرات به تفاهم برسد.
‏۳) یا دست به اقدامات مخرب بزند: قطع همکاری باآژانس، خروج از NPT و… و بردن کشور دوباره ذیل فصل هفت منشور.
‏۴) یا با بی‌تفاوتی وتعلل، به اقدامات نصفه‌نیمه روی آورد، اثرات بازگشت تحریم‌ها را انکارکند، مذاکره را صرفاً در حد حرف نگاه دارد، با آژانس تعامل گزینشی نماید، و… و قرارگرفتن ذیل فصل هفت و نتایج دشوار آن را بپذیرد.

🌺 برای‌ مطالعه نوشته های نویسنده لطفاً لینک های زیر را دنبال کنید:
https://chat.whatsapp.com/LgEB4ZlnFKY5ohMdKOOZiO?mode=ems_copy_c

https://t.me/raoufpishdar

eitaa.com/raoufpishdar

https://t.me/raoufpishdar