​​​​*رئوف پیشدار
استاد دانشگاه و روزنامه نگار
همکار و دوستم جانبار هشت سال دفاع مقدس شرایط جسمی مناسبی ندارد. خانه و زندگی را در تهران فروخت و به روستایی در شمال کشور رفت تا شاید بتواند نفس بکشد! دوست من یک زندگی خیلی خیلی معمولی داشت، چرا این را گفتم! در ادامه می خوانید :
تقدیر و مشیت الهی بر این تعلق گرفت که دوست من هنوز در شمال آرامشی نیافته و اسباب و اثاثیه باقی مانده از فروش بیشتر آن‌ها در تهران را در منزل نو نچیده بود،پسر جوانش در یک حادثه رانندگی به رحمت خدا برود.
مساله از این جا شروع شد: به محض از دنیا رفتن این جوان، اهالی دِه به خانه دوست من سرازیر شدن، بیچاره خانم دوستم و مادر سیاه پوش جوان از دنیا رفته و عزادار، حالا باید از این جمعیت پذیرایی هم بکند، آن‌هم نه با آب و چایی! که نهار و شام و همه هم تا نیمه شب در خانه مرحوم!
از به رحمت خدا رفتن آن جوان یک هفته ای است که می گذرد و هر روز هم سفره نهار و شام تا چهلم به رسم روستا باید پهن باشد که بیایند و بخورند و بروند که « روح جوان تازه در گذشته شاد» شود.
این وضعیت متاسفانه محدود به آن روستا در شمال نیست و حالت عمومی پیدا کرده است . این هزینه ها به حدی کمر شکن شده که خودش مصیبتی دیگری است و از چند جا پرسیدم، جمع و جور و دست کم در تهران ١٠٠ میلیون تومان خرج بر می دارد.
مداحان کنار قبور که همه ی تلاش شان گریاندن خانواده متوفی است! این تنور را بیشتر گرم می کنند و این‌که: سفره احسان است و ثوابش به روح نازنین مرحوم می رسد.
مراجع دینی از تشیع و اهل سنت با نگاه به سیره اهل بیت (ع)عموما غذا خوردن در منزل فرد متوفی را مکروه می دانند و حکم داده اند که بدعت است.
در منابع دینی روایت شده است که امام صادق (ع ) در مجلس گروهی عزادار وارد شده و خطاب به آنان فرمودند: پروردگار،مصیبت وارد شدۀ بر شما را جبران فرموده، به جبران صبر و تحمل تان پاداش خوبی به شما داده و شخص متوفی را نیز در سایۀ رحمت خویش قرار دهد. سپس از مجلس خارج شدند.
این روایت و روایات عدیده گواه، و نشان می‌دهد که باید مراسم عزاداری ساده برگزار گردد و آشنایان و دوستان به ابراز همدردی بسنده کنند و اگر به دلایلی چون برگرداندن آرامش روحی آنها، تصمیم به حضور بیشتر در کنار آنان دارند، نباید به خانوادۀ مصیبت دیده این اجازه را بدهند که برای پذیرایی از آنها دچار تکلف و سختی شوند، بلکه باید تلاش کنند که حتی دغدغۀ خورد و خوراک خویش را نیز نداشته باشند!
امام صادق (ع)می فرماید: «غذا خوردن نزد مصیبت دیدگان از رفتار و کردار زمان جاهلیت است و سنت اسلامی آن است که غذای آنان از سوی دیگران فراهم شود، همان گونه که پیامبر خدا (ص) در مورد جعفر بن ابی طالب (ع) چنین رفتاری را در پیش گرفت.»
در توضیح المسائل مراجع عظام نیز چنین آمده: بعد از دفن مستحب است صاحبان عزا را سر سلامتى دهند ولى اگر مدّتى گذشته است كه به واسطه سر سلامتى دادن مصيبت يادشان مى‏آيد، ترك آن بهتر است و نيز مستحب است تا سه روز براى اهل خانه ميّت غذا بفرستند و غذا خوردن نزد آنان و در منزلشان مكروه است.
امام باقر (ع) نیز فرمود: سزاوار است همسایگان صاحب عزا به مدت سه روز برای صاحبان عزا طعام درست کنند.
البته گرفتن مجلس ترحیم و خواندن فاتحه بدون پذیرایی های مفصل خوب است ، تا ثواب فاتحه و قرائت قرآن به میت واصل شود.
در روایات اسلامی آمده که پیامبر فرمود: زمین برای انسان با ایمان، چهل روز گریه می‌کند، امام صادق(ع) فرمود: آسمان چهل روز بر امام حسین(ع) گریست.
همچنين آن حضرت فرمود:هر گاه مؤمنى از دنيا برود و چهل نفر از مؤمنان بر جنازه او حضور يافته و بگويند:«اللّهمّ إنّا لا نعلم منه إلّا خيرا و انت اعلم به منّا»(يعنى: بار خدايا ! ما جز خير و خوبى چيزى از او نمي دانيم و تو نسبت به او از ما داناتر هستى)خداوند می فرمايد: من گواهي هاى شما را بر خوبى او پذيرفتم و او را در مورد آنچه كه خود مي دانم و شما از آن بيخبريد،آمرزيدم.
در صورت تمایل به مطالعه بیشتر در این خصوص و آشنایی با منابع و مأخذهای این نوشتار منابع زیر معرفی می شود :
١ . وسائل الشيعة ،حر عاملي ، تحقيق و تصحيح و تذييل : الشيخ عبدالرحيم الرباني الشيرازي ،چاپ :پنجم، ١۴٠٣ - ١٩٨٣ م ،دار إحياء التراث العربي - بيروت ،ج٢، ص ٨٨٩ ، حدیث ۵. - ٢ . همان، حدیث۶.. مقرم، مقتل الحسین(ع)، ص ٣۶۵ - همان، ص ٣۶۴ - ۵ من لا يحضره الفقيه-ترجمه غفارى،نشر صدوق‏، تهران‏، ١٣۶٧ ش‏،نوبت چاپ: اول‏ ،ج‏١، ص ٢٣۵ .۶-.سفینة البحار،شيخ عباس قمي ، دار الاسوه ،چاپ دوم ، ١۴٢٢، ج٣،ص٢٨۶. ٧. همان.ص٢٨۴.
🌺 برای‌ مطالعه نوشته های نویسنده لطفاً لینک های زیر را دنبال کنید:
https://chat.whatsapp.com/LgEB4ZlnFKY5ohMdKOOZiO?mode=ems_copy_c

https://t.me/raoufpishdar

eitaa.com/raoufpishdar

https://t.me/raoufpishdar