حقوق دیپلماتیک درمقام شاخه ای از حقوق عمومی خارجی (بین الملل عمومی) عمل مي كند و حوزه بحث آن چگونگي اعمال و نظامات روابط خارجی دولت و نمایندگی او در خارج است. یعنی هم از امور بین الملل و هم از نحوه اجرای آنها. به عبارت دیگر حقوق دیپلماتیک مجموعه قواعدی است که نظام روابط سیاسی خارجی بین دولتها بر اساس آن استوار است. کاربرد کلمه دیپلماسی به مفهوم فعلی آن به اواخر قرن هجدهم باز می گردد. در این زمان بود که این واژه به طور اخص به حرفه ی فرستادگان دول که مجوز برقراری ارتباط با کشورهای خارجی را در دست داشتند ، اطلاق گردید و کسانی که به این امر اشتغال داشتند ، دیپلمات نامیده شدند كه بالاترين عنوان آن " سفير" است.
دیپلماسی قدمتی باستانی دارد و نمی توان برای آن یک آغاز تاریخی قائل شد . آنچه در اين حرفه پيش از هر امري ملاك عمل بوده است ، عرف و نزاكت ديپلماتيك مي باشد كه از دوره هاي باستان تاكنون همواره به آن عمل شده است و آن برخورد توام با نزاكت و نهايت تشريفات وادب با فرستادگان نزد دولت متوقف فيه و در مقابل تعهد به تلاش رييس هيات كشور فرستنده در كشور پذيرنده براي بكار بستن تمامي مساعي جميله جهت ارتقاي سطح روابط مي باشد كه به عنوان يك اصل اساسي و قاعده عمومي در استوار نامه همه ي سفرا نيز آورده مي شود.
وظيفه هيات هاي ديپلماتيك و در راس آنها شخص سفير ، رابطه سازي است . درعرف ديپلماتيك از سفير به عنوان آخرين محافظ رابطه نام برده مي شود . به اين معني كه او وظيفه دارد حتي در آخرين لحظات كه روابط دو كشور به هر دليل در معرض خطر قرار مي گيرد ، كه نهايت آن جنگ است ، مواضعي اتخاذ كند و اقداماتي را صورت دهد كه به تلطيف رابطه بينجامد .
شرايط پذيرش و حفظ سفير "مطلوبيت " او است . او موظف به رعايت اصول و قواعدي است كه عرف و قانون مقرر كرده است و مقدم بر همه حقوق كشور پذيرنده است . حقوق كشور پذيرنده يا متوقف فيه به مانند هر واحد سياسي ديگر براساس قوانين جاري آن ، دنبال مي شود و سفير و هيات ديپلماتيك همراه او موظف به رعايت كامل آن هستند . هيات سياسي در كشور متوقف فيه نمي تواند و نبايد دست به اقداماتي بزند كه اخلال در روابط و خارج از حوزه فعاليت و شئون ديپلماتيك تلقي گردد. در حقوق ديپلماتيك ، كنوانسيون ها و پروتكل ها و مقدم بر همه عرف ديپلماتيك ، موارد و مصداق هاي اعمالي كه مي تواند به اخلال در روابط بينجامد ، ديده و ذكر شده است. ازجمله اين اعمال ، فعاليت اطلاعاتي – تحريك نيروهاي مخالف – اعمال و اقدامات مغاير با فرهنگ و سنت كشور پذيرنده – اقدامات مغاير با قانون دركشور متوقف فيه – تحريك منابع خبري در اطلاع رساني عليه دولت پذيرنده مي باشد كه در مجموع در عرف ديپلماتيك گفته مي شود كه باعث شده فرد ديپلمات مصونيت هاي خود را نقض كرده و كشور پذيرنده او را "عنصر نامطلوب " تشخيص دهد.
از جمله مصداق هاي اين بحث نوع رفتار هيات هاي ديپلماتيك چند كشور اروپايي و سازمان جهاني در تهران درپي حوادث اخير است كه از آن ميان و بطور مشخص مي توان به هيات سياسي انگليس مقيم تهران اشاره كرد كه جمهوري اسلامي ايران را واداشت تا با طي مسير ديپلماتيك از فراخواني سفير تا ارايه تذكرات ، دو ديپلمات آنرا به جهت ارتكاب و تكرار اعمال مغاير با وظايف ديپلماتيك ، عنصر نامطلوب بخواند و از آنها بخواهد تا ايران را ترك كنند ، امري كه قطع يقين هر كشوري كه منافعي از آن تضييع شود ، چنين خواهد كرد و اين از حقوق اساسي همه ي واحدهاي سياسي است.
