آژانس بين المللي انرژي هسته يي IAEA اين روزها پنجاهمين سال تاسيس خود را در شرايطي برگزار مي كند كه " ان پي تي" پيماني كه اساس و فلسفه ذاتي آژانس را شكل مي دهد ، بيش از هر زماني به تعبير " بان كي مون " دبير كل سازمان ملل، دستخوش" بحران اعتماد" است . آنچه پس از 37 سال عمر پيمان بيش از همه به بحران اعتماد ميان 188 عضو آن انجاميده و " كي مون " نيز در پيام ارديبهشت ماه امسال خود به نشست نمايندگان كشورهاي عضو، به صراحت به آن پرداخت ، فضاي بي اعتمادي است كه ميان كشورهاي در حال توسعه و كشورهاي توسعه يافته عضو پيمان بخصوص آمريكا ، براي مانع تراشي هاي سياسي آن در سر راه كشورهاي در حال توسعه براي دسترسي به انرژي هسته يي با اهداف صلح آميز به عنوان يك مولفه حياتي براي توسعه اقتصادي ، بوجود آمده است ، امري كه در پيمان به صراحت به عنوان يك حق قانوني به رسميت شناخته شده است .
نه تنها از نگاه دبير كل سازمان ملل و رهبران واقع بين جهان ، كه از نظر بسياري ازسياستمداران آمريكا ! دولت كنوني اين كشور بواسطه پارادوكس هاي رفتاري ، " اصلي ترين " عامل بحران اعتمادي دانسته مي شود كه پيمان منع توليد ، تكثير و اشاعه سلاح هاي هسته يي را برگرفته است. سناتور" مك كين " از داوطلبان نامزدي انتخابات سال 2009 رياست جمهوري آمريكا از جمله دارندگان اين نظر است. او روزهاي ابتداي اريبهشت ماه امسال در جريان سفرهاي تبليغاتي اش در "نيوهمشاير " از جمله گفته بود :" آمريكا به رغم ادعاهايش ، خود بزرگترين ناقض پيمان ان پي تي بوده است ،زيرا نه تنها به خلع سلاح كه از شروط اساسي پيمان بوده عمل نكرده ، بلكه زرادخانه هاي هسته يي خود را نيز توسعه داده و به اشاعه سلاح هاي هسته يي پرداخته است." از تازه ترين نمونه هاي عدم مسووليت پذيري آمريكا در برابر تعهدات بين المللي از جمله ان پي تي و برخوردهاي دوگانه آن ، راي مثبت کنگره آمريکا در روز 17آذرسال 1385 به لايحه صادرات فناوري و مواد شكاف پذير به هند و موافقتنامه تكميلي آن مبني بر " مجاز بودن صادرات فناوري و انرژي هسته يي آمريكا به هند " است كه رسانه هاي بين المللي روز چهارم مرداد ماه 1386 از آن خبر دادند و از جمله شامل همكاريهاي هسته يي با اهداف نظامي نيز مي شود .
براساس اصل تقدم تعهدات بين المللي ، مصوبه مورد اشاره كنگره آمريكا و موافقتنامه تكميلي آن ، در تضاد كامل با حقوق بين الملل قرار دارد. آمريكا از جمله امضا كنندگان پيمان ان پي تي است و براساس تعهد خود نمي تواند و نبايد به كشوري مانند هند كه تاكنون به هيچ يك از پيمانهاي نظارتي بر فعاليت هاي هسته يي خود تن نداده است ، فناوري هسته يي صادر كند و به علاوه اين اقدام آمريكا كنترل سلاح های هسته يی را دشوار تر می کند . در اين يادداشت بناي بر اين ندارم كه در مورد صلاحيت و يا عدم صلاحيت هند براي در اختيار داشتن فناوري هسته يي و يا تهديداتي كه از ناحيه رقابت دو همسايه هسته يي ، هند وپاكستان ، متوجه امنيت منطقه است ، بحث كنم و آنرا به فرصت ديگري موكول مي كنم و در اين يادداشت اساس بحث را بر تخلف آشكار آمريكا از بخشي از تعهدات بين المللي اش جون پيمان ان پي تي قرار مي دهم كه براساس امضاهاي قرار گرفته در پاي آن ، " بايد – اصل قاعده آمره در حقوق بين الملل " به رعايت كامل پيمان متعهد باشد. هند بدون امضا کردن پيمان منع گسترش سلاحهای هسته يی، تا کنون دو بار در سالهای 1974 و 1998 به آزمايش سلاح هسته يی دست زده است. طبق ماده يك پيمان ان پي تي ، ممالك داراي تسليحات اتمي (آن زمان: آمريكا، شوروي و بريتانيا) متعهد شدند كه هيچگونه امكانات تسليحاتي و جنگ افزار اتمي در اختيار ممالك فاقد تسليحات اتمي ، قرار ندهند. مبتكران پيمان بر اين عقيده بودند كه " در صورت بروزجنگ هسته يي تخريب و ويراني غير قابل باوري دامنگير نوع بشر خواهد شد ، از اين رو به كارگيري حداكثر تلاش براي جلوگيري از خطر وقوع چنين جنگهايي و براي اتخاذ تمهيدات لازم جهت تامين امنيت مردم، با اعتقاد به اين كه گسترش تسليحات هسته يي، خطرجنگ هسته يي را به طور جدي افزايش خواهد داد " لذا بايد يك رژيم حقوقي بر فعاليت هاي هسته يي در جهان نظارت داشته باشد و براساس اين رژيم كه " در مطابقت با مفاد قطعنامههاي مجمع عمومي سازمان ملل متحد كه خواستار حصول توافقي براي جلوگيري از اشاعه بيشتر سلاح هاي هسته يي شده است – تاكيدها از مقدمه پيمان ان پي تي " كشورهاي برخوردار متعهد مي شوند تا تمامي فعاليت هاي هسته يي خود را تحت نظارت آژانس بين المللي انرژي هسته يي قرار دهند و به علاوه براساس مواد يكم تا سوم پيمان و مواد تكميلي بعدي آن متعهد هستند كه از انتقال هر نوع فناوري و مواد مخصوص شكاف پذير به كشورهاي غير برخوردار ،اعم از عضو و غير عضو ، خودداري كنند و براي دسترسي به انرژي هسته يي مسالمت آميز ترتيباتي پيش بيني شده است كه محور اصلي آن آژانس بين المللي انرژي هسته يي است. به اين ترتيب روشن است كه آمريكا با قبول صدور فناوري هسته يي به هند ، ضربه جدي ديگري به پيمان منع توليد و تكثير سلاح هاي هسته يي زده است . نقض عهد توسط آمريكا تنها به صدور فناوري و انتقال مواد شكاف پذير به هند محدود نمي شود. دولت واشنگتن كه حتي به رغم تبليغات گسترده عليه مخالفان سياسي خود چون ايران ، هنوز الحاقها به پيمان ان پي تي را نپذيرفته است ، " گناه اوليه " هسته يي شدن رژيم صهيونيستي را برعهده دارد ، رژيمي كه "عنان " دبير كل پيشين سازمان ملل و "البرادعي " مدير كل آژانس بين المللي انرژي هسته يي بارها آنرا " رژيمي بي مسووليت " خوانده اند .
