تبليغاتX
یادداشت های یک روزنامه نگار
یادداشت های یک روزنامه نگار
سیاسی - استراتژیک

دكتر! مساله اين است

 

 اشاره

 دكتر ابوالفضل فاتح مدير عامل پيشين خبرگزاري دانشجويان ايران " ايسنا" ، در نامه اي به مهندس سيد جلال فياضي مدير عامل جديد خبرگزاري جمهوري اسلامي " ايرنا" كه متن كامل آن نيز در  16مهرماه امسال در " اعتماد" به چاپ رسيد، دل نگرانيهايي  حرفه يي را بازتاب داد كه به تعبير او موجب " كاهش نقش ايرنا به عنوان قديمي ترين خبرگزاري ايران در عرصه خبر " شده است .

 نامه دكتر فاتح اگر چه خطاب به مدير عامل ايرنا نوشته شده ، اما يك روح كلي دارد و آن نقد ساختاري ونگرشي حاكم بر         رسانه هاي كشور مي باشد كه به نظر آقاي فاتح به رغم وجود مولفه هاي لازم چون " نخبگي وبرجستگي يك ملت ، منزلت سياسي ، اقتصادي و علمي و سهم در اقتصاد و سياست جهاني و... " چه به صورت كامل و چه به صورت نسبي ، جريان جهاني شمال به جنوب درعرصه اطلاعات همچنان بر فضاي رسانه يي آن مسلط باشد و از دل اين امتيازها ، رسانه يي ايراني بيرون نيايد كه بتواند حداقل در سطح منطقه يي نقش و جايگاهي مسلط داشته باشد. نامه دكتر فاتح به جز يك بخش آن كه مقايسه يي در عرصه داخلي ميان چند خبرگزاري تازه تاسيس بر مبناي سهم آنها در مرجعيت اخبار داخلي "غير توليدي " روزنامه ها و بودجه آنها و ايرنا بود  ، درخبرگزاري جمهوري اسلامي با استقبال مواجه شد و در بخش پذيرفته نشده ، به تحقيقات متعدد دانشگاهي اشاره شده كه اين گفته را تاييد     نمي كند اگر چه مي پذيرد كه با فعال شدن خبرگزاريهاي جديد و سايت هاي اطلاع رساني،  اين منابع خبري سهمي درخور در      رسانه هاي عمومي پيدا كرده اند . حرفه يي هاي ايرنا با اين وصف  و مجددا روح كلي نامه را تاييد  و درعين حال چرايي اين وضعيت و راههاي برون رفت از آنرا مورد تبادل نظر قرار مي دهند. متن حاضر يادداشت " رئوف پيشدار  از خبرنگاران ايرنا با بيش از 30سال سابقه كار روزنامه نگاري با محوريت نامه مورد اشاره است كه در آن چراها و اما و اگرهايي بسياري مورد بررسي قرار گرفته كه اگر مورد توجه قرار گيرد با تاكيد نويسنده شايد ! از دل آن  ايرنايي بيرون بيايد كه نه تنها رويترز خاورميانه " كه يك ايرناي جهاني " باشد. "اعتماد"

          دوست محترم جناب آقاي د كتر فاتح

            باسلام

از سخنان ومواضع شما در مورد خبرگزاري جمهوري اسلامي(ايرنا)  و فعاليتها و ماموريتهاي آن اين چنين برداشت كرده ام كه شما هم  حداقل در اساس با اين نظرات من موافق هستيد كه :

خبرگزاري جمهوري اسلامي در سالهاي اخير دوره هاي پر فراز و نشيبي را پشت سر گذاشته است كه پيش  از هر چيز علت آن را مي توان در نگاه سياسي دولتمردان به يك رسانه و محدود ساختن آن در قالب هاي سياسي جستجو كرد و ديد. چنين نگرشي و از چنين منظري به رسانه كه در حوزه خود تعريف مي شود ، بدون ترديد عمده ترين عاملي بوده است  كه به تعبير يك روزنامه نگار قديمي و باسابقه ، به غروب فعاليتهاي حرفه يي در اين نهاد خبري سرآمد و كارآمد دهه هاي 60 و 70هجري شمسي انجاميد و تحولات اساسي و بنيادي در كار رسانه يي در سطح بين الملل كه مورد غفلت قرار گرفت ، هرچه بيشتر اين وضعيت را تشديد كرد . آن مديران سياستمدار نبودن ولي به سياست از منظر رسانه مي نگريستند و از همين رو هم بود كه در نهايت جذب سياست و كار سياسي شدند .  دربازسازي ايرنا اولين اصلي كه بايد وجود داشته باشد ، باور بازسازي است و اين ممكن نيست مگر در عمل قبول داشته باشيم كه رسانه اگر چه مي تواند سياست را به پيش ببرد ، اما يك نهاد سياسي نيست . ايرنا هم مانند ديگر رسانه ها تحت فشار عوامل بيروني و دروني بسياري است كه برروي كار آن تاثير مي گذارند و هيج كس نمي تواند منكر آن شود. شناخت اين عوامل و سهم ونقش آنها در دور شدن يك رسانه از نگاه و عمل حرفه يي و از ميان برداشتن آنها ،اولين گامها اما ضرورتي ترين و حياتي ترين قدم هاست كه بدون آن هر اقدام ديگري بي معني خواهد بود. ايرنايي ها يقينا از هر تحولي كه دوباره اين سازمان  را به جايگاه اصلي خود به عنوان رسانه خبري مادر كشور باز گرداند ، استقبال مي كنند . اين مهم يقينا در دو بخش نرم افزاري و سخت افزاري الزاماتي را مي خواهد و طلب مي كند كه همه ي آنها اينك در اختيار اين نهاد خبري نيست . بزرگترين پشتوانه ايرنا در اين مقطع كه " احياي سازمان و ارتقاء سطح فعاليت هاي آن درجهت اطلاع رساني صحيح ، صادقانه و بموقع در حوزه رويدادها و انعكاس مواضع ، فعاليت ها و خدمات نظام جمهوري اسلامي ايران " ماموريت هاي اساسي آن تعريف شده است ، بدنه حرفه يي آن است كه هم به لحاظ معنوي و هم مادي بايد مورد توجه قرار گيرد .احياي ايرنا  بدون نگاه به گذشته پرافتخارش ، بدون توجه به حال و بدون نگاه به آينده ممكن نيست و در اين ميان نيروي انساني متعهد، مومن و كارآمد نقش اساسي دارد . مدير عامل جديد ايرنا در اولين قدم براي تقويت بدنه حرفه يي اين سازمان  مي بايست به دانشكده خبر وابسته به خبرگزاري جمهوري اسلامي كه آن نيز از قهر برخي ! مديران ايرنا در گذشته اي نه چندان دور بي نصيب نماند و تا آستانه انحلال پيش رفت ، توجهي خاص مبذول دارد . اين دانشكده علاوه بر تامين نيروهاي متخصص و كارورزيده براي ايرنا ، يك پشتوانه عالي علمي و آكادميك براي  ديگر نهادهاي رسانه يي كشور است كه از بركات آن بسياري از رسانه ها اعم ازدولتي و خصوصي اينك بهره مند هستند.                                                                       

تحولات شگرفي كه در سالهاي اخير در عرصه كار رسانه يي رخ داده ، ايرنا را ناگزيز مي سازد تا براي تحقق ماموريت هاي خود علاوه بر ابزارهاي  سنتي مانند نشريات  ،  تمامي فناوريهاي نو چون اينترنت ، كانال هاي راديويي و تلويزيوني ماهواره يي را به خدمت بگيرد. ايرنا با اين شعار كه براي طرح و بسط ديدگاهها و نظرات خود نياز به تريبونهاي حرفه يي دارد در دهه 70موسسه مطبوعاتي " ايران " را بنيان گذاشت كه اولين محصول آن روزنامه "ايران " در ابتداي آن دهه منتشر شد  و بدنبالش چندين روزنامه در عرصه ورزشي و نيز اطلاع رساني به زبانهاي انگليسي و عربي و هفته نامه ها و ماهنامه هاي تخصصي و سالنامه  ، مخاطب هاي بسياري را در داخل و خارج از ايران زير پوشش  قرار دادند . اتفاقاتي در سالهاي پاياني دهه 70موجب آن شد تا موسسه ايران عملا از نظارت حرفه يي ايرنا خارج شود و مسيري را بپيمايد كه مورد انتقاد حرفه يي ها بود و ايرنا اگر بخواهد احيا شود در دوره جديد فعاليتهاي خود از جمله به همه ي ابزارهاي ارتباطي اين موسسه براي بسط ارتباطاتش با توده هاي مردم در داخل و خارج از كشور نياز دارد. ايرنا در استفاده از فناوريهاي نو مانند اينترنت در ميان    رسانه هاي كشور پيشتاز بوده است . اين سازمان اينك به 9 زبان فرآورده هاي خبري خود را روي شبكه جهاني اينترنت توزيع مي كند و سايت آن تا 170ميليون برداشت  درماه ، پر رجوع ترين سايت هاي ايراني است اما اين همه كفايت        نمي كند و ايرنا لازم است بخصوص از نقطه نظر حرفه يي سايت خود را تقويت كند.  بزرگترين ايرادي كه در سالهاي اخير به ايرنا كه عده قابل توجهي از نيروهاي حرفه يي اش بواسطه برخوردهاي حزبي يك دوره اي در آن ، به كنار گذاشته شدند و يا آنرا ترك گفتند ،  گرفته مي شود " انفعال خبري " در برابر جريانهاي خبري داخلي و خارجي است  .خروج از اين وضعيت يك جسارت بزرگ و حرفه يي را مي خواهد كه جز با  سياست گذاري درست و برنامه ريزي بر مبناي منافع ملي  كه از درون يك تيم حرفه يي كارآمد  و در محيطي شاد ، سرزنده و حرفه يي بر آمده باشد و بكارگيري همه ي عوامل و ابزارهاي نرم افزاري و سخت افزاري و بها دادن به تمامي ظرفيت هاي حرفه يي ايرنا ممكن نيست . عدالت ، مهرورزي و تعالي و پيشرفت سه شعار اصلي دولت آقاي دكتر احمدي نژاد است كه در تعاملات داخلي با محوريت نيروي انساني بايد در هر دو بعد مادي و معنوي مورد توجه و ملاحظه دقيق و ظريف مدير عامل جديد ايرنا قرار گيرد .

ايرنايي ها  با همه اميدواريها ، نگرانيهايي نيز دارند . آنها بر اين باورند كه براي بازگرداندن اعتبار گذشته به ايرنا و رساندن آن به جايگاهي كه شايسته امروز اين نهاد خبري باشد، بايد" صداقت خبري " با دوري جستن از كا رحزبي  يا به تعبير عامه سياسي كاري در صدر برنامه هاي آن قرار گيرد . در نظام رسانه يي امروز جهان  رسانه يي موفق است كه ارتباط دو طرفه با مردم داشته باشد و ايرنا بايد با طرح توقعات مردم از دولت ، اعتماد آنان را به خود بازگرداند .رييس جمهوري خود بارهاگفته است كه انتظار دارد رسانه ها منتقد دولت باشند  و طبيعتا او اين خواست را از ايرنا نيز بايد داشته باشد كه در مقام خبرگزاري مادر  كشور به نقد سازنده دولت و عملكردهاي آن بپردازد و در عمل نشان دهد كه ايرنا ارگان هيچ حزب و گروهي نيست و نهادي است خبري كه به مردم و به نظام برخاسته از راي و نظر مردم تعلق دارد.

* اين يادداشت در " اعتماد" نيز چاپ خواهد شد.

 

 

 

 

 

 

نوشته شده توسط رئوف پیشدار  در ساعت 9:29 | متن كامل   |