با وجود رهايی از حکومت صدام حسين، عراق و رهبران جديد آن با مشکلاتی اساسی مواجهند. بزرگترين اين چالشها اعاده نظم و آرامش، ايجاد يک نظام سياسی جديد و بازسازی کشور هستند.

نيروهای ائتلاف نظامی به رهبری آمريکا با حملات گروههای شبه نظامی و شورشهای مسلحانه مواجهند و آژانسهای بين المللی و کارکنان غيرنظامی ائتلاف هدف حمله قرارگرفته اند.

رژيم صدام حسين سه هفته پس از شروع حملات نظامی نيروهای ائتلاف در آوريل ۲۰۰۳ متلاشی شد. توجيه اصلی اين اقدام ادعای وجود تسليحات کشتار جمعی در عراق بود.

با هدف قرار گرفتن بغداد توسط موشکهای آمريکايی در اوايل بامداد ۲۰ مارس ۲۰۰۳ جنگ به منظور سرنگونی رهبر عراقی آغاز شد.

با وجود مقاومت حکومت در بغداد نيروهای زمينی آمريکا و بريتانيا از جنوب داخل عراق شدند و در ۹ آوريل نيروهای آمريکايی موفق به تسخير مرکز بغداد و در نتيجه سقوط رژيم صدام گرديدند.

عراق تحت حکومت صدام دو بار جنگ را تجربه کرده بود. بار اول در دهه ۱۹۸۰ برابر ايران، کشور همسايه، و بار دوم در سال ۱۹۹۱ مقابل نيروهای يک ائتلاف نظامی به رهبری آمريکا که برای آزاد ساختن کويت پس از اشغال آن از سوی عراق نيروهای خود را به منطقه اعزام کرده بود.

عراق کنونی که مابين رودخانه های دجله و فرات واقع شده است کم و بيش محيطی را در بر می گيرد که در گذشته بين النهرين و مهد تمدنها نام داشت.

در قرون وسطی عراق مرکز امپراطوری اسلامی بود و بغداد پايتخت سياسی و فرهنگی اين منطقه که از مراکش تا شبه قاره هند را در بر گرفته بود.

تهاجم مغولها در قرن سيزدهم نفوذ عراق را کاهش داد و از آن پس تا کسب استقلال از بريتانيا در سال ۱۹۳۲ اين کشور نقشی جزيی در منطقه ايفا می کرد.

در پی بر انداختن حکومت سلطنتی در سال ۱۹۵۸ و کودتايی در سال ۱۹۶۸ عراق به يکی از مراکز ناسيوناليسم عربی تحت کنترل حزب بعث تبديل شد. نفت کشور را چنان غنی کرد که در بدو رياست جمهوری صدام حسين در ۱۹۷۹ حدود ۹۵ در صد از درآمد ارزی کشور از نفت حاصل می شد.

ولی جنگ با ايران از سال ۱۹۸۰ تا ۱۹۸۸ و جنگ خليج فارس در پی اشغال خاک کويت از سوی عراق در ۱۹۹۱، همراه با تحريمهای بين المللی متعاقب، آثار مخربی بر اقتصاد و جامعه عراق وارد آورد. در سال ۱۹۹۱ سازمان ملل متحد گزارش داد که عراق به مرحله ماقبل صنعتی شدنش بازگشته است. گزارشهای بعدی وضع معيشت کشور را پايين ترين سطح ضروری برای زندگی توصيف کرد.

اقليت کرد عراق خود را از حکومت جدا ساخته و منطقه ای نيمه خودمختار در شمال کشور ايجاد کرده است.

رئيس جمهوری  دولت انتقالی: جلال طالبانی

نمايندگان مجمع ملی – پارلمان انتقالی عراق در آوريل ۲۰۰۵جلال طالبانی از رهبران کردهای عراق را به مقام رياست جمهوری دولت انتقالی که سمتی عمدتأ تشريفاتی است برگزيدند.

با انتخاب جلال طالبانی به بن بست سياسی که از زمان برگزاری انتخابات مجمع ملی عراق بر سر انتخاب رئيس جمهور ی به وجود آمده بود پايان داده شد.

جلال طالبانی رهبر اتحاديه ميهنی کردستان عراق، يکی از دو حزب اصلی کردهای شمال عراق است.

او نخستين فرد غير عرب است که به رياست جمهوری يک کشور عرب انتخاب می شود. او قول داده است که برای بازسازی عراق با تمام گروهای قومی و جناحهای مذهبی همکاری کند.

در ترکيب سه نفره رياست جمهوری عادل عبد المهدی يک شيعه مذهب و غازی الياور رييس جمهور ی  پيشين دولت انتقالی غازی الياور که تاجری مسلمان اهل سنت و رهبر يک طايفه عراقی است، به عنوان معاونان رييس جمهور ی تعيين شده اند.

نخست وزير موقت (تازه تعيين شده) : ابراهيم جعفری

اندکی پس از سوگند ياد کردن جلال طالبانی در ۷ آوريل ۲۰۰۵ ابراهيم جعفری به عنوان نخست وزير از طرف رييس جمهور و معاونان او به سمت نخست وزير انتخاب شد.

آقای جعفری از رهبران حزب الدعوه اسلامی يک ماه برای تعيين کابينه دولت انتقالی خود فرصت دارد. وظيفه اصلی اين کابينه تدوين قانون اساسی دائمی برای عراق خواهد بود تا راه را برای انتخابات آتی عراق در ماه دسامبر هموار سازد.

آقای جعفری که نامزد ائتلاف شيعيان بود در انتخابات ماه ژانويه بيشترين کرسی های پارلمان را از آن خود کرد. او که يک پزشک است به دنبال سرکوبی قيام شيعيان عراق عليه صدام حسين به تبعيد رفت و بيشترين دوران خود در تبعيد را در بريتانيا و ايران گذراند