از سخنان اخير احمدي نژاد رييس جمهوري در سفر به استان مركزي و متكي وزيرامورخارجه و سخنگوي وزارت خانه او در روز يكشنبه چنين برداشت مي شود كه پاسخ ايران به آنچه مجموعه پيشنهادهاي مشوق گونه اروپايي ها براي تعليق برنامه هاي هسته اي ايران خوانده مي شود ، اگر همان چيزي باشد كه محورهايي از آن در رسانه ها منتشر شده ، تنها يك پاسخ خواهد داشت و آن " نه " خواهد بود .
ايران گفته است كه از ابتداي مذاكرات به طرفهاي اروپايي اعلام كرده بود كه هدف آن توليد سوخت براي مصارف صلح آميز است و به دنبال چيزي فراتر از حقوق خود براساس معاهدات بين المللي نيست و تعهداتي فراتر از آن رانيز نخواهد پذيرفت و اينك نيز بر اين موضوع تاكيد مي كند و آنچه در بحث غني سازي بدنبال آن بود و به آن دست يافته ، حقي غير قابل برگشت از حقوق آن به موجب پيمان ان پي تي است كه در چندين ماده از جمله ماده چهارم پيمان به طور صريح حق غير قابل انكار همه ي كشورهاي عضو دانسته شده است و هيچ معاهده بين المللي نيز وجود ندارد كه كشورها را از رسيدن به اين حق خود باز دارد .
با اين همه ايران تاكيد كرده و مي كند كه علاقه مند است هر مساله اي را در ارتباط با برنامه هاي هسته اي اش در پشت ميزمذاكره حل و فصل كند ، و پيشنهادها را نيز مورد بررسي قرار خواهد داد مشروط بر آنكه حاوي دو عنصر اصلي ، اول به رسميت شناختن حقوق اصلي ايران طبق معاهده ان پي تي ، و سپس تضمين استيفاي اين حقوق باشد.
پيشنهاد اروپايي ها پيش از تسليم به تهران ، قرار است در نشست روز چهارشنبه اين هفته پنج عضو دائمي شوراي امنيت سازمان ملل و آلمان مورد بررسي قرار گيرد و لذا تا زماني كه بررسي نهايي روي آن صورت نگرفته و تسليم نشده باشد، نمي توان در باره محتواي آن گمانه زني كرد و بايد انتظار داشت تا در نشست لندن اگر اراده اي براي برون رفت از بن بست از سوي اروپا وجودداشته باشد ،موضوع با واقع بيني مورد بررسي قرار گيرد و در نهايت طرحي ارايه شود كه در آن نظر همه طرفها و نيز حقوق ايران از جمله دو محور اصلي مورد اشاره در بالا رعايت و در نظر گرفته شده باشد .
ايران داراي روابط سنتي و خوبي از جمله در زمينه اقتصادي با كشورهاي اروپايي بويژه در جنوب اين قاره است ، اما به نظر مي رسد كه شرط تداوم اين روابط ، اينك به رفتار اروپايي ها روي برنامه هاي هسته اي ايران بستگي دارد و آنگونه كه از صحبت هاي حميد رضا آصفي سخنگوي وزارت امورخارجه در روز يكشنبه برداشت مي شود ، تهران تصميم گرفته است تا اگر پرونده هسته اي اش دچار چالش شود ، در روابط خود با اروپا از جمله در زمينه اقتصادي تجديد نظر كند كه در آن صورت اگر چه ايران نيز متضرر خواهد شد ، اما آسيب آن براي اروپا به جهت سطح بالاي مراودات اقتصادي اش با تهران و نيازي كه به ادامه آن دارد ، بسيار بيشتر خواهد بود.
تحليلگران در بررسي پرونده هسته اي ايران ، آمريكا را تنها مدعي اساسي اين برنامه ها مي دانند كه كوشيده با سياسي كردن آن ، از پرونده براي تنظيم روابط خود با تهران استفاده كند و اين نكته مهم چيزي نبوده كه از ديد مقامات ارشدي چون كوفي عنان دبير كل سازمان ملل و حتي جناح هاي قدرت در داخل هيات حاكمه واشنگتن پنهان مانده باشد.آنگونه كه آصفي گفت ، آمريكايي ها بخوبي مي دانند امروز در موقعيتي نيستند كه ادعاي آنرا دارند . آنها در موقعيتي قرار گرفته اند كه پيش از آنكه به ديگران تضمين امنيتي بدهند ، بايد از " خيلي جاهاي دنيا تضمين امنيتي بگيرند." با اين حال همه ي طرفهاي درگير در پرونده هسته اي ايران مي دانند كه سياسي شدن بيشتر پرونده ، حل و فصل آنرا دشوار تر و هزينه ها را بالاتر خواهد برد . اولين موضوعي كه در مديريت پرونده هسته اي ايران در اين مقطع بايد مورد توجه جدي قرار گيرد ، كاستن از تنش ها و پيشه كردن منطقي حقوقي و فني براي بحث است كه چارچوبي منطقي تر ازپيمان ان پي تي براي آن ديده نمي شود و آقاي عنان در سخنان اخيرش به صراحت و براي چندمين بار آمريكا را به آن توصيه كرد و روزنامه هاي آمريكايي از جمله " بالتميور سان " اخيرا آنرا در يك كلام خلاصه و به رهبران آمريكا نصيحت كردند :" ايران هسته اي را بپذيريد و ورود آنرا به باشگاه هسته اي خوش آمد بگوييد و به تنش ادامه ندهيد."
