در كمتر از يك ماهي كه خانه قبلي ام را بستند ( پروكسي كردند) و به اين خانه كوچ كرده ام ، دوستان بسياري با مراجعه به وبلاگ بنده و اظهار لطف و ابراز نظر برروي نوشته هايم بنده را رهين محبت ها و لطف خويش ساختند كه از همگي آنها ممنونم  و دربرابر بزرگي و بزرگ منشي يكايك آنها و همه آنهايي كه بر من منت گذاشتن و به وبلاگم سر زدند ولي نظري ننوشتند ، سر تعظيم فرود مي آورم و دست پر مهر و راهنما و راهگشاي همه آنها را مي بوسم .

 دوست عزيز و گراميم  جناب آقاي خداداد اولين دوستي بودند كه برروي اولين مطلب من دراين وبلاگ نظري توام  با لطف بسيار نوشتند و بنده را شرمنده محبت خويش ساختند و پيشنهاد مبادله لينك دادند.

با نهايت احترام و افتخار و سپاس از الطاف جناب خداداد ، با پيشنهاد ايشان موافقم . پيامي را براي جنابشان در اين خصوص به آدرس ذيل پيامشان ايمل كردم .

 دوست عزيز و گراميم جناب عليرضا از شيراز - از اظهار لطف و محبت جنابعالي نسبت به خودم ممنونم . اگر مطلبي آنگونه كه نوشته ايد براي شما نا مفهوم بود ، ممنون خواهم شد منت بگذاريد و سووالات خود را بپرسيد تا با پاسخ گويي به آنها از ابهام احتمالي بكاهم . از اينكه به وبلاگ من سر زديد بي نهايت ممنون و به آن مفتخرم .

 در باره زندگي و سوابق كاريم اطلاعات بيشتري خواسته ايد - عرض مي كنم : بنده متولد ۱۶ابان ۱۳۳۵در قزوين هستم . تحصيلات ابتدايي و دبيرستان خود را دراين شهر به پايان برده ام . از دانشگاه دولتي مينه سوتا در آمريكا دكتراي علوم گرفته ام که در ایران تایید نشد . در دانشكده روزنامه نگاري امريكن اسكول ( نيويورك ) به صورت غير حضوري روزنامه نگاري خوانده ام . دوره مديريت دولتي را در تهران گذرانده ام و در حال حاضر نيز به تحصيل در ترم آخر علوم استراتژيك مشغولم - اگر عمري بود باز به تحصيل ادامه خواهم داد . همه عمر بايد خواند و دانست كه تنها با ندانستن دانستن ، خواهي دانست .

   در دوره كاريم  براي روزنامه اطلاعات و نشريات وابسته به اين موسسه مانند جوانان - اطلاعات هفتگي  و... كار كرده ام - سردبير و با عضو شوراي سردبيري نشريات " شاهد " ارگان بنياد شهيد - "بنياد" ارگان بيناد مستضعفان بوده ام - سالها براي روزنامه ها " آزاد" ، " صداي عدالت " ، " اعتماد " ، " شرق " و... نوشته و مي نويسم - اولين مدير صدا و سيماي مركز قزوين بودم . سالهاست كه در خبرگزاري جمهوري اسلامي در پست هاي مختلف از خبرنگاري و دبيري و حالا سردبيري كار مي كنم .

 دوست عزيز و گراميم جناب آقاي عليرضا جباري از تهران - از اظهار لطف شما ممنوم - من فكر مي كنم عدة افرادي كه قادرند با زبان و ادبياتي دور از ذهن و سخت و دشوار براي مردم بنويسند و يا سخن بگويند بسيارند و در مقابل عده افرادي كه توانايي انجام همين كار را با زبان ساده دارند ، بسيار اندك . مهم برقراري ارتباط با همه افراد از همه طبقه هاي اجتماع است و من اگر توفيق داشته باشم خواهم كوشيد   در همه نوشته هايم از " زبان ساده " براي بيان ديدگاهها يم استفاده كنم . از اينكه لينكي نيز  به وبلاگ بنده داده ايد سپاسگزارم و از ديگر دوستان نيز تقاضا مي كنم در صورتيكه قابل دانستند اجازه دهند  آدرس بنده در وبلاگ آنها پيوند شود.

 دوست عزيز و گراميم "دومان سولدوزي " از اظهار لطف شما نسبت به خودم و نوشته هايم ممنونم . براي شما سلامت و موفقيت و سربلندي مسالت دارم . اگر باز هم به وبلاگ من سربزنيد بنده را بيشتر  رهين محبت هاي خود خواهيد ساخت.

 دوست عزيز و گراميم " اشاره گر "  با شما در خصوص رفتار سياسي برخي نامزدهاي نهمين دوره انتخابات رياست جمهوري و نيز نحوه راي دادن شماري از راي دهندگان هم نظرم و درعين حال بر اين نظرم كه وظيفه افرادي چون من و جنابعالي همين روشنگري ها است . يقين بدانيد اين روشنگري ها در حد و جا و زمان خودش موثر خواهد بود. در برابر همه محبت هايتان سر تعظيم فرود مي آورم .

 دوست عزيز و گراميم " گمنام " - از ابراز محبت شما ممنونم . بر من منت گذاشته ايد كه به وبلاگم سر زديد . باز هم اين افتخار را به بنده بدهيد. پرسيده ايد كه براي خبرنگار شدن چكار بايد كرد ؟ واقعيت اين است كه كار خبرنگاري آميخته اي است از تجربه و دانش ، اگر علاقه مند به وارد شدن به اين حرفه به صورت حرفه اي ( شغل ) هستيد توصيه مي كنم ابتدا به يكي از مراكز آموزش عالي كه رشته روزنامه نگاري دارند وارد شويد و سپس و يا همزمان با تحصيل، در يكي از رسانه ها به كار و كسب تجربه بپردازيد.  در تهران دانشگاههاي تهران - دانشگاه آزاد اسلامي - دانشكده خبر - دانشكده صدا و سيما -مركز آموزش رسانةها وابسته به وزارت ارشاد - دانشگاه علامه طباطبايي و ... و انجمن صنفي روزنامه نگاران دوره هاي بلند مدت و كوتاه مدت روزنامه نگاري و خبرنگاري  دارند  كه مي توانيد اطلاعات لازم را در خصوص نحوه و زمان ثبت نام و ديگر شرايط از آنها دريافت كنيد . اگر اطلاعات بيشتري نيز خواسته باشيد بنده در خدمت شما خواهم بود.

* مجددا از همه دوستان عزيزي كه به وبلاگ بنده سر زده و مي زنند سپاسگزارم و دست پر مهر همه آنها  را به گرمي مي فشارم و منت پذير محبتهاي آنها خواهم بود كه با بيان و طرح ديدگاهايشان راهنماي  من باشند.

         

 

 

رييس جمهوري آينده  و اقتدار

 

درفرهنگ علوم سياسي بالاترين حد قدرت كه توانايي ايجاد نظم را به دولت مي دهد ، اقتدار گفته مي شودو "اقتدار " را وجه اجرايي قدرت " نيز دانسته اند . درسالهاي اخير و تحت تاثير بازيگران متعددي در صحنه سياست داخلي ، نيروهاي تاثير گذاري رييس جمهوري را در مواقعي از پرداختن به وظايف اصلي اش در مقام رياست قوة مجريه بازداشتند . اين نيروها براي رييس جمهوري آينده حتما و بايد شناخته شده باشند. رييس جمهوري آينده كشور نمي تواند و نبايد در آينده به اين بهانه كه " نيروهاي تاثير گذار " نگذاشتن ، خود را از پاسخگويي به راي دهندگان معاف و به آنها آدرس ديگري بدهد. رييس جمهوري آينده لازم است نحوه تعامل خود را با اين نيروهاي تاثير گذار روشن و به راي دهندگان اعلام كند .

رييس جمهوري آينده  و بحران توزيع

 عمده بحرانهاي اجتماعي كه مي تواند اساس يك جامعه را بر هم بزند و يا متزلزل سازد عبارتند از : هويت – مشروعيت – نفوذ – اقتدار و توزيع

   فرض بر اين است كه يك دولت  مقتدر با استفاده از قدرت نفوذ خود مي تواند ارزشها را به خوبي توزيع كند و توان آنرا دارد كه با چرخش نخبگان امور را به خوبي اداره نمايد   . به رغم شعار شايسته سالاري  امروز نخبگان بسياري در كشور ما تنها و تنها به اين دليل كه هم فكر و هم گروه فلان وزير و يا رييس     نبوده اند، به حاشيه رانده  شده اند و خسارت اين تنگ نظريها را راي دهندگان مي پردازند كه شاهدند نخبگان آنها چگونه جلاي وطن مي كنند و مديران مدعي مديريت ارثي ، همچنان با آزمون و خطا به مملكت داري   مي پردازند . رييس جمهوري آينده بايد تعهد كند كه از منظر قانون اساسي به همه آحا د ملت  از هر طبقه ، جنس ، مذهب و... خواهد نگريست و در نگاه او افراد به خودي و غير خودي درجه يك و دوم و... تقسيم نخواهند شد.

   رييس جمهوري آينده و حقوق اساسي ملت 

  اين موضوع يك اصل مورد اجماع جهاني است كه دولتي با پذيرش يك توافق بين المللي آنرا در راس قوانين داخلي قرار دهد. در سالهاي اخير به موازات تغييرات و تحولاتي كه در صحنه هاي گوناگون جهاني پديد آمده است ، در ادبيات سياسي به مفاهيمي چون حقوق بشر بيش از پيش پرداخته شده است . در اعلاميه جهاني حقوق بشر كه ايران نيز آنرا پذيرفته است،  اين حق به آحاد مردم داده شده است كه " بدون هيچگونه تمايز مخصوصا از حيث نژاد ، رنگ ، جنس ، زبان ، مذهب ، عقيده سياسي يا هر عقيده ديگر و همچنين مليت ، وضع اجتماعي ، ثروت ، ولادت يا هر موقعيت ديگر ، از تمام حقوق و كليه آزادي هايي كه در اعلاميه ذكر شده بهره مند گردد " انتظار راي دهندگان اين است كه رييس جمهوري تعهد كند به اين اصول كه بر طبق توضيح ابتدايي مقدم بر قوانين داخلي است ، وفادار خواهد بود.

  رييس جمهوري آينده و نهادهاي مدني

نهادهاي مدني ( نهادهاي مدني به چهار دسته عمده تقسيم مي شوند – نهادهاي مذهبي ، رسانه ها ، اتحاديه ها و سنديكاها و احزاب ، گروهها و گروهاي فشار و منافع ) در هر جامعه دو وظيفه عمده را بر عهده دارند كه برآيند آن تسهيل رابطه مردم و دولت و بر عكس است . اين دو وظيفه عمده تجميع خواسته هاي مردم و انتقال آنها به دولت ( به معناي عام آن ) و توجيه و تسهيل اجراي تصميمات دولت براي مردم است . رييس جمهوري آينده بايد روشن سازد كه  تا چه حد حاضر است به پيدايش ، تقويت و ارتقاي سطح فعاليت هاي نهادهاي مدني كه خلاء آن ( به لحاظ ماهيتي و كاركردي ) در همين دوره از انتخابات رياست جمهوري كاملا خود را نشان داد ، كمك كند و در دوران رياست خود از ديدگاهها و نظرات آنها در طراحي سياست ها و اجرا بهره ببرد.

 

 رييس جمهوري آينده و زنان

   همانطور كه قانون اساسي تاكيد مي كند بايد متعهد شود كه تمامي تلاش خود را مبذول آن خواهد داشت تا حقوق زنان در همه عرصه ها استيفا شود  تا ضمن بازيافتن وظيفه خطير و پر ارج مادري ، در پرورش انسانهاي مكتبي ، پيش آهنگ و خود هم رزم مردان در ميدان هاي فعال حيات  باشند و در نتيجه پذيراي مسووليتي خطيرتر و در ديدگاه اسلامي برخوردار از ارزش و كرامتي والاتر خواهند بود. رييس جمهوري  آينده بايد اعلام كند كه بدون نگاه تعصبي ( اعم از مثبت و منفي ) و شعاري به زنان و قابليت ها و توانايي هاي آنها خواهد نگريست و در دولت او زنان نيز بر اساس شايسته سالاري نقش و مسووليت خواهند داشت.

 

  رييس جمهوري آينده و عدالت اجتماعي

عدالت اجتماعي يك مفهوم كلي و عام است كه بدون شناخت شاخصه هاي آن نمي توان آنرا تبيين و يا بررسي كرد . عدالت اجتماعي در واقع آن بخش از مطالبات مردم را در بر مي گيرد كه بايد توسط نظام حاكم در سطح آن جامعه توزيع و مستقر شود . به عبارت ساده تر ، نمي توان براي عدالت اجتماعي يك تعريف واحد بيان كرد بلكه تنها مي توان با معرفت شناسي به نوعي به بيان شاخصه هاي ملموس آن اشاره و آنها را مورد بررسي قرار داد.

شناخت صحيح شاخصه ها مربوط به عدالت اجتماعي مي تواند كمك شاياني به شناخت اصل موضوع كند.

آزادي و ميزان آن ، ميزان مشاركت مردم در حوزه هاي مختلف ، جذب و توزيع امكانات ، پركردن شكاف هاي اجتماعي ، ارتقاي طبقات قاعده اجتماع به بالاتر ، توجه به رفاه مردم ، اعمال و تسري برابر قانون به همه آحاد جامعه و.... مفاهيمي اساسي در بحث عدالت اجتماعي است كه مي تواند رابطه بين اقتدار دولت و تك تك افراد جامعه را تنظيم و تعريف كند. عدالت اجتماعي زماني برقرار خواهد شد كه اين شاخصه ها در آن نهادينه شده باشد و رييس جمهوري آينده اين مهم را بايد در دستور كار دولت خود قرار دهد.

        والسلام

 

 

 

با كشيده شدن انتخابات نهمين دوره رياست جمهوري به دور دوم ، ماراتون سخت و فشرده اي بين دو نامزدي كه به اين دور از انتخابات راه يافته اند و طرفدارانشان قاعدتا بايد جريان پيدا كند  و بر اين اساس ائتلاف ها و همراهي هاي تازه شكل مي گيرد.. تبليغات و رقابت انتخاباتي به محض روشن شدن نتيحه اوليه انتخابات و پيش بيني ها از سرانحام مرحله اول ، شروع شده  و صف آرايي ها تازه را از همين حالا مي توان ديد .

رييس  جمهوري آينده هر يك از دو نامزدي باشند كه به اين دور از انتخابات راه يافته اند ، پيش روي خود مسايل عديده اي را در  عرصه هاي داخلي و بين المللي خواهد داشت كه لازم است موضع خود را در قبال آنها  به صورتي بسيار شفاف و دقيق براي راي راي دهندگان  روشن سازد تا راي دهندگان  بتوانند با آگاهي و دقت در برنامه ها ، آن كس را كه بيشتر به علايق و سلايق و خواسته ها ي خود نزديك مي دانند ، برگزينند.

 رييس جمهوري آينده و حاكميت "دانش سياسي "

 

      انتخابات نهمين دوره رياست جمهوري اسلامي ايران ، اولين انتخابات در طول سالهاي پس از پيروزي انقلاب اسلامي است كه در آن انتخاب رييس جمهوري به دور دوم كشيده مي شود و عمده دليل آن نيز حضور وسيع همه افراد  برخوردار از حق راي ، تعدد نامزدها و تنوع ديدگاههاي آنها بود .

هر يك از دو نامزد كه در مرحله دوم انتخابات در روز جمعه سوم تير به رياست جمهوري نايل شود ، فارغ از وابستگي ها و تعلقات فكري و حزبي و سياسي ، بايد و حتما خود را رييس جمهوري همه ملت ايران چه آنهايي كه به او راي داده و يا كساني كه راي خود را به رقيب  او داده اند ، بداند  و تلاش خود را نه تنها معطوف به تحقق خواسته ها و انتظارات طرفدارانش كه همه مردم ايران سازد. توزيع آرا ميان هفت نامزد دور اول  نهمين دوره انتخابات رياست جمهوري ، سلايق و علايق و الويت هاي راي دهندگان را نشان مي دهد. رييس جمهوري آينده كشور هر كه باشد با هر ديدگاه ، بايد كه برنامه ها و طرح هاي خود را در اين مقام براساس برآيند آراي همه راي دهندگان تنظيم كند و در انتخاب  كادر اجرايي همكار نيز اين مهم را در نظر بگيرد. .كشور ما امروز بيش از هر چيز براي اداره امور به " دانش سياسي "  نياز دارد . اينكه كسي با من نيست ، حتما در مقابل من است  ،يا اينكه اگر چيزي " سفيد " نيست ، پس حتما " سياه " است ، در ادبيات " هيجان سياسي " مي گنجد كه در مقابل دانش سياسي است . هيجان سياسي حتي قادر به تامين اقل منافع فردي نيست و  در اداره يك كشور آنچه ملاك است "منافع ملي " مي باشد كه تنها با دانش سياسي به دست خواهد آمد و رييس جمهوري آينده يقينا بايد اين امر را در سرلوحه كار خود قرار دهد.

 

 سيد محمد خاتمي در سمت وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي و رييس جمهوري اگر يك كار هم كه كرده باشد ، آنرا در نزد روزنامه نگاران براي هميشه محبوب ساخته است . آن كار سيد محمد خاتمي اعتقاد نظري و عملي به عدم معصوميت مقامات و مسوولين و قابل نقد بودن آنهاست . سيد محمد خاتمي در طول هشت سال رياست جمهوري خود با

رييس جمهوري آينده و آزاديهاي بنيادي

رها حتي آنزمان كه برخي از همكاران او به بهانه تعرض به حريم شخصي و حقوقي رياست جمهوري به طرح دعوا در محاكم پرداختند ، با گذشت و چشم پوشي و حتي انتفاد از عمل دوستان و همكاران خود و پس گرفتن شكايت ، نشان داد كه در ديدگاه خود پايدار است و اين باور  را در ميان اعضاي كابينه اش نيز توسعه داد .

 با اين همه ، نوع و جنس نگاه مقامات و مسوولين در كشور به رسانه ها بويژه مطبوعات در سالهاي اخير ، همواره يك نگاه امنيتي بوده است . نگاهي كه مي توان آنرا بزرگترين و اساسي ترين مانع در توسعه كيفي رسانه ها دانست . در طول هشت سال گذشته دهها روزنامه به واسطه همين نوع نگاه و البته استناد به قانوني كه براي برخورد با اشرار و اوباش در دهها سال پيش وضع شده بود به محاق توقيف و تعطيلي كشيده شدند و روزنامه نگاران بسياري به پاي ميز محاكمه آورده شدند كه سرانجام اغلب آنها زندان ، زندانهاي تعليقي و وثيقه هاي كلان بود كه در مورد كمتر مجرمي حتي مجرمان اقتصادي با جرائم فوق العاده سنگين اعمال شده بود. دو نامزد حاضر در اين دوره از رقابتهاي انتخاباتي به جز چند اشاره ، ديدگاههاي روشني از خود در خصوص نوع نگاه شان به رسانه ها و فعاليت آنها ابراز نداشته اند . علاوه بر رسانه ها براي مردم نيز بسيار با اهميت است بدانند رييس جمهوري آتي كشور چه نوع نگاهي به رسانه ها به عنوان يكي از نمادهاي اصلي و شاخص  آزاديهاي بنيادي دارد و در مقام رييس قوه مجريه تا چد حد و تا كجا به اصول حاكم بر فعاليت هاي  رسانه اي در ميثاق ملي(قانون اساسي )  پاي بند است و خود و اعضاي هيات دولتش به سنت سيد محمد خاتمي وفادار خواهند ماند كه  آزادي گوارترين دستاور انقلاب اسلامي است و براي حفظ و حراست و ارتقاي آن بايد هزينه كرد و ميدان تمرين عمومي را نبست تا نهادينه و بنيادي شود. رييس جمهور آينده كشور همچنين بايد متعهد شود كه با تمام توان و بكار گيري همه اختيارات خويش خواهد كوشيد تا " آزادي " از جمله آزادي رسانه ها ، به عنوان يك زير ساخت مهم و لازم در همه ساختارهاي كشور نهادينه شود.

رييس جمهوري آينده و سياست خارجي

     سياست خارجي يك كشور معمولا سواي از تعاريف كلي و مضموني كه نوعا در قوانين اساسي مي آيد در چهارچوبي شكل مي گيرد كه كه به آن " منافع ملي " گفته  مي شود . سياست خارجي يك كشور با حضور و بازي بازيگران متعددي شگل مي گيرد كه " واقعي " و نه " آرماني " هستند و در چهارچوبي صورت مي گيرد كه هر بازيگر عرصه بين الملل براي آن تعريف دارد . اصلي ترين نكته دراين خصوص ، شناخت اين واقعيت ها و ميزان تاثير گذاري آنها و شناخت حدود منافع دو طرف است . آنچه در ساخت و طراحي سياست خارجي نقش اصلي را بازي مي كند ، دانش سياسي و نه هيجان سياسي است و كشورهايي قادرند از هيجانات سياسي دور بمانند و روابط خود را تحت تاثير آن قرار ندهند كه به دانش سياسي مجهز باشند  و سياست خود را براساس آن بسازند . سياست خارجي در صحنه بازي در روابط بين الملل بر اين مبنا شكل مي گيرد كه حدود بازي تا كجاست ، منافع ملي يكطرف تا كجا امكان پيشروي دارد و در آن سوي بازي ، طرف مقابل تا چه حد و تا كدام نقطه مي تواند مطمئن باشد كه مي تواند به بازي ادامه دهد بدون اينكه منافع اش تضييع شود.  واقعيتهاي عرصه بين الملل حكم مي كند كه اين مولفه ها را هم در خودمان و هم در نزد بازيگر و  يا بازيگران ديگر بشناسيم و با يافتن نقطه اشتراك ، سعي در تطبيق آنها با يكديگر معطوف به كسب بيشترين منفعت نماييم . منافع ملي محدوده خاصي ندارد و به همين دليل نمي توان بازيگر و يا بازيگراني را در صحنه روابط بين الملل ناديده گرفت . موفق ترين بازيگران بين المللي آنهايي هستند كه اين روابط را مي شناسند و براي بازي خود در عرصه  بين الملل به عنوان محلي براي تعامل بين المللي چهارچوب تعريف كرده اند و قادرند تهديد ها را براي   تامين منافع ملي به فرصت تبديل كنند و كار مهمتر آنها نهادينه كردن اين چهارچوبهاست كه اصل عمده و اساسي آن ، شناور بودن منطبق بر بازي ديگر بازيگران است .

 ادامه دارد

 

 حضور پرشكوه و آگاهانه همه آحاد مردم ايران در نهمين دوره انتخابات رياست جمهوري ، بار ديگر تحليل ها  و  محاسبات در خصوص نحوه و ميزان مشاركت مردم در انتخابات را حتي از ناحيه تحليلگران داخل كشور كه يقينا بايد بيشتر روي شرايط داخلي مطالعه و دقت داشته باشند ، به هم ريخت . اين انتخابات ، ويژگي هاي آن و نتيجه حاصل  نشان داد كه مردم ايران هر وقت كه احساس كنند حضور و ايفاي نقش و مسووليت آنها براي كشور و انقلاب آنها حياتي است  و علاوه بر آن مي توانند با جهت دادن به سمت و سوي حركت سياسي خواسته ها و آمال خود را تعقيب كنند ، در صحنه حضور خواهند داشت و آموخته اند كه انتخابات نماد مردم سالاري است و اين امر جز با مشاركت در امور و ايفاي مسووليت شهروندي ممكن نيست .

مردم فهيم  ايران در اين انتخابات نشان دادند كه از سطح بسيار بالاي دانش سياسي برخوردارند و اين دانش آنها را ياري خواهد كرد تا هم ضرورت ها  و نيازها ي درون مرزي و برون مرزي را بشناسند و هم راي خود را آگاهانه به نامزدي بدهند كه برنامه ها و طرح هاي او را در مقام رياست جمهوري بيشتر معقول و مقبول دانسته اند.

       انتخابات نهمين دوره رياست جمهوري اسلامي ايران ، اولين انتخابات در طول سالهاي پس از پيروزي انقلاب اسلامي است كه در آن انتخاب رييس جمهوري به دور دوم كشيده مي شود و عمده دليل آن نيز حضور وسيع همه افراد  برخوردار از حق راي ، تعدد نامزدها و تنوع ديدگاههاي آنها بود. با كشيده شدن انتخابات به دور دوم ، چه نامزد مورد علاقه ما به اين دور از انتخابات راه يافته باشد و يا نيافته نباشد ، و ظيفه شهروندي و اصل مسووليت در نظام مردم سالار حكم مي كند با احترام به اصل حاكميت راي و اينكه بيشترين عده  مردم به دو نامزد برخوردار از بالاترين تعداد آرا  ، راي داده اند ، در  دور دوم انتخابات نيز  فعالانه و گسترده شركت كنيم و از ميان دو نامزد  به كسي كه انديشه ها ، باورها ، طرح ها و برنامه هاي او را نزديك تر به خواسته ها و انتظارات خود مي بينيم  ، راي دهيم   هر يك از دو نامزد كه در مرحله دوم انتخابات در روز جمعه سوم تير به رياست جمهوري نايل شود ، فارغ از وابستگي ها و تعلقات فكري و حزبي و سياسي ، بايد و حتما خود را رييس جمهوري همه ملت ايران چه آنهايي كه به او راي داده و يا كساني كه راي خود را به رقيب  او داده اند ، خو اهد  دانست و تلاش خود را نه تنها معطوف به تحقق خواسته ها و انتظارات طرفدارانش كه همه مردم ايران خواهد ساخت . توزيع آرا ميان هفت نامزد دور اول  نهمين دوره انتخابات رياست جمهوري ، سلايق و علايق و الويت هاي راي دهندگان را نشان مي دهد. رييس جمهوري آينده كشور هر كه باشد با هر ديدگاه ، بايد كه برنامه ها و طرح هاي خود را در اين مقام براساس برآيند آراي همه راي دهندگان تنظيم كند و در انتخاب  كادر اجرايي همكار نيز اين مهم را در نظر بگيرد. .كشور ما امروز بيش از هر چيز براي اداره امور به " دانش سياسي "  نياز دارد . اينكه كسي با من نيست ، حتما در مقابل من است  ،يا اينكه اگر چيزي " سفيد " نيست ، پس حتما " سياه " است ، در ادبيات " هيجان سياسي " مي گنجد كه در مقابل دانش سياسي است . هيجان سياسي حتي قادر به تامين اقل منافع فردي نيست و  در اداره يك كشور آنچه ملاك است "منافع ملي " مي باشد كه تنها با دانش سياسي به دست خواهد آمد و رييس جمهوري آينده يقينا اين امر را در سرلوحه كار خود قرار خواهد داد .

این مطلب در شماره روز ۱۹خرداد "اعتماد " نیز انتشار یافته است .

 

ماهيت‌ بي‌رحمانه‌ خشونت‌ در ازبكستان‌ رئوف‌ پيشدار گروه‌ ديدبان‌ حقوق‌ بشر روز سه‌شنبه‌ اين‌ هفته‌ در گزارشي‌ از يك‌ هيات‌ حقيقت‌ ياب‌ خود گفت‌ كه‌ »دامنه‌ و ماهيت‌ بي‌رحمانه‌ خشونت‌ ماه‌ گذشته‌ در شهر انديجان‌ ازبكستان‌ را تنها مي‌توان‌ قتل‌ عام‌ خواند.« اين‌ گروه‌ مي‌گويد: »نيروهاي‌ دولتي‌ ازبكستان‌ با اخطار اندك‌ يا هيچ‌ اخطاري‌ اسلحه‌ خود را به‌ روي‌ جمعيتي‌ عمدتا غير مسلح‌ گرفتند و صدها نفر را بدون‌ توجيه‌ كشتند.« ديدبان‌ حقوق‌ بشر از جامعه‌ بين‌الملل‌ مي‌خواهد تا به‌ ازبكستان‌ براي‌ تحقيقي‌ كامل‌ و مستقل‌ فشار بياورد و از امريكا متحد اساسي‌ دولت‌ تاشكند نيز مي‌خواهد تا وقتي‌ ازبكستان‌ اجازه‌ اين‌ تحقيق‌ را نداده‌ است‌، با اين‌ حكومت‌ قطع‌ رابطه‌ كند. ارزيابي‌ ديدبان‌ حقوق‌ بشر بر اساس‌ مصاحبه‌ با 50 شاهد عيني‌ تهيه‌ شده‌ است‌. مقامات‌ ازبكستان‌ مي‌ گويند كه‌ در اين‌ خشونت‌ 173 نفر كشته‌ شدند و يك‌ گروه‌ اسلامگرا كه‌ كمر به‌ سرنگوني‌ دولت‌ بسته‌ اين‌ خشونت‌ را به‌ راه‌ انداخته‌ است‌. ديدبان‌ حقوق‌ بشر اين‌ اتهام‌ را رد مي‌كند و مي‌گويد: »مصاحبه‌ با شاهدان‌ فاش‌ مي‌سازد كه‌ معترضان‌ درباره‌ شرايط‌ اقتصادي‌ انديجان‌، رفتار سركوب‌ آميز دولت‌ و محاكمه‌هاي‌ نامنصفانه‌ اعتراض‌ داشتند و هيچ‌ شعاري‌ براي‌ تشكيل‌ حكومت‌ اسلامي‌ داده‌ نشده‌ است‌.« اسلام‌ كريم‌اف‌ از پيش‌ از فروپاشي‌ اتحاد شوروي‌ در سال‌ 1991 حكومت‌ را در تاشكند در اختيار دارد. صاحبنظران‌ سياسي‌ و كارشناسان‌ منطقه‌يي‌ از جمله‌ »هلموت‌ برو« از نمايندگان‌ پارلمان‌ اروپا، حكومت‌ او را »يك‌ حكومت‌ ديكتاتوري‌ سنتي‌ با ساخت‌ كمونيستي‌ و مافيايي‌ و ؤروت‌ اندوز« توصيف‌ مي‌كنند كه‌ »قادر نيست‌ در دراز مدت‌ ؤبات‌ را (از راه‌هاي‌ دموكراتيك‌)در ازبكستان‌ برقرار كند و »امريكا پشتيبان‌ اصلي‌ حكومت‌ تاشكند بايد انديشه‌ تغيير رژيم‌ را بپذيرد.« (1) كريم‌ اف‌ در سال‌هاي‌ حكومت‌ خود كوشيده‌ است‌ كه‌ روابط‌ اين‌ كشور با بازيگران‌ اصلي‌ در منطقه‌ همچون‌ روسيه‌ و چين‌ را در نزديكي‌ با امريكا و انگليس‌ بويژه‌ امريكا و رابطه‌ با ايران‌ را در روابط‌ نزديك‌ با امريكا و اسراييل‌ تنظيم‌ كند و به‌ اين‌ ترتيب‌ تا آن‌ حد به‌ واشنگتن‌ نزديك‌ شود كه‌ دولت‌ بوش‌ به‌ رغم‌ همه‌ آگاهي‌ها، چشم‌خود را به‌ روي‌ نقض‌ فاحش‌ حقوق‌ بشر در ازبكستان‌ ببندد و دولت‌ انگليس‌ سال‌ گذشته‌ سفير خود را از تاشكند به‌ اين‌ جهت‌ فرا بخواند كه‌ در اظهاراتي‌ صريح‌ نقض‌ گسترده‌ حقوق‌ بشر در ازبكستان‌ يك‌ متحد سياسي‌ دولت‌ لندن‌ را محكوم‌ كرده‌ بود و آن‌ سفير را ديگر به‌ محل‌ ماموريتش‌ بازنگرداند. كريم‌ اف‌ در جنگ‌ 2001 امريكا در افغانستان‌ براي‌ توسعه‌ روابطش‌ با واشنگتن‌ نقش‌ محوري‌ را در پشتيباني‌ از عمليات‌ جنگي‌ برعهده‌ گرفت‌ و به‌ رغم‌ اعتراضات‌ شديد روسيه‌، يك‌ پايگاه‌ هوايي‌ باقي‌ مانده‌ از دوران‌ اتحاد شوروي‌ را در اختيار امريكا قرار داد كه‌ از آن‌ در عمليات‌ جنگي‌ در افغانستان‌ و استقرار در آسياي‌ مركزي‌ (بغل‌ گوش‌ چين‌، روسيه‌ و ايران‌) استفاده‌ كند. در جغرافياي‌ سياسي‌، اقتصادي‌ و انساني‌ آسياي‌ مركزي‌، ازبكستان‌ جايگاه‌ خاصي‌ دارد. اين‌ كشور با نزديك‌ به‌ 25 ميليون‌ نفر جمعيت‌، پرجمعيت‌ترين‌ كشور آسياي‌ مركزي‌ است‌. منابع‌ نفت‌ و گاز آن‌ محدود ولي‌ در مقابل‌ ذخاير غني‌ معدني‌ چون‌ اورانيوم‌ و فلزات‌ رنگين‌ دارد. ازبكستان‌ راه‌ به‌ دريا ندارد و كشوري‌ كاملا محصور در خشكي‌ است‌ و در ملاحظات‌ ژئوپلتيك‌ زماني‌ مورد توجه‌ بازيگران‌ منطقه‌يي‌ و فرامنطقه‌يي‌ قرار مي‌گيرد كه‌ در مركز رقابت‌ها قرار گيرد. اسلام‌ كريم‌ اف‌ در طول‌ همه‌ سال‌هاي‌ حكومت‌ خود نتوانسته‌ و يا نخواسته‌ است‌ از هيچ‌ يكي‌ از اين‌ مولفه‌هاي‌ اساسي‌ و مهم‌ به‌ نفع‌ مردم‌ كشورش‌ استفاده‌ كند و فقر زشت‌ترين‌ چهره‌ خود را در بخش‌هاي‌ وسيعي‌ از اين‌ كشور از جمله‌ انديجان‌ و سرتاسر وادي‌ فرغانه‌ (منطقه‌يي‌ وسيع‌ و پرجمعيت‌ترين‌ كانون‌ انساني‌ در آسياي‌ مركزي‌ وادي‌ فرغانه‌ به‌ بخش‌هايي‌ از ازبكستان‌، قرقيزستان‌ و تاجيكستان‌ اطلاق‌ مي‌شود) به‌ نمايش‌ گذاشته‌ است‌ كه‌ در آن‌ مردم‌ با درآمدي‌ در حدود 3 دلار در روز (2) صبح‌ را به‌ شب‌ مي‌رسانند. در دوران‌ حكومت‌ شوراها به‌ دلايلي‌ چند و از جمله‌ دينداري‌ قوي‌ مردم‌ منطقه‌ و مقاومت‌ در برابر روسي‌سازي‌، جغرافياي‌ طبيعي‌سياسي‌ و انساني‌ منطقه‌ و دلايل‌ ديگر كه‌ طرح‌ و بررسي‌ آن‌ در حد يك‌ يادداشت‌ نيست‌.وادي‌ فرغانه‌ منطقه‌يي‌ فراموش‌ شده‌ بود. در دوران‌ حكومت‌ شوراها ازبكستان‌ و پايتخت‌ آن‌ تاشكند يكي‌ از دو حوزه‌ عمده‌ ديني‌ مسلمانان‌ آسياي‌ مركزي‌ و قفقاز بود و مردم‌ منطقه‌ به‌ دينداري‌ شهرت‌ داشتند و دارند. از ديگر سو،فقر شديد و تحولات‌ سياسي‌ و نظامي‌ سال‌هاي‌ پس‌ از فروپاشي‌ شوروي‌ در افغانستان‌ و تاجيكستان‌ همسايه‌هاي‌ ازبكستان‌،به‌ برخي‌ جريان‌هاي‌ افراطي‌ تحت‌ پوشش‌ دين‌ و دين‌مداري‌ اين‌ فرصت‌ را داد تا در منطقه‌ حضور يافته‌ و به‌ تبليغ‌ و نشر عقايد خود بپردازند. تمايزات‌ مذهبي‌ مردم‌ منطقه‌ آسياي‌ مركزي‌ با جريان‌هاي‌ افراطي‌ مدعي‌ جانبداري‌ از دين‌ كه‌ تحت‌ تاؤير برون‌مرز قرار دارند،به‌ اين‌ جريان‌ها فرصت‌ زيادي‌ براي‌ حضور و كار در منطقه‌ نداد و تحركات‌ محدودي‌ از سوي‌ آنها به‌ سركوب‌ شديد دولت‌ تاشكند بويژه‌ در سال‌هاي‌ 19991997 روبرو شد و دولت‌ تاشكند با بهانه‌ قراردادن‌ همين‌ موضوع‌ تا آنجا پيش‌ رفت‌ كه‌ مساجد منطقه‌ حتي‌ براي‌ نصب‌ بلندگو در داخل‌ مسجد بايد از نهادهاي‌ امنيتي‌ اجازه‌ مي‌گر فتند.(3) سازمان‌ ملل‌ در گزارش‌ توسعه‌ انساني‌ خود در سال‌ 1998 از فقر شديد در منطقه‌ وادي‌ فرغانه‌ و از جمله‌ انديجان‌ ابراز نگراني‌ كرد. در آن‌ گزارش‌ صراحتا گفته‌ شده‌ بود كه‌ فقر شديد تا به‌ آن‌ حد در منطقه‌ ريشه‌ دوانده‌ است‌ كه‌ باندهاي‌ بسياري‌ از قاچاقچيان‌ انسان‌ فعاليت‌هاي‌ خود را در اين‌ منطقه‌ متمركز كرده‌اند و قاچاق‌ انسان‌ بخصوص‌ زنان‌ و كودكان‌ براي‌ هدف‌هاي‌ غيراخلاقي‌ در وسيع‌ترين‌ شكل‌ و حد آن‌ از اين‌ منطقه‌ بويژه‌ به‌ سوي‌ امارات‌ عربي‌ (دوبي‌) صورت‌ مي‌گيرد. گرچه‌ عسگر آقايف‌، رييس‌ جمهوري‌ مخلوع‌ قرقيزستان‌ اولين‌ رييس‌ دولت‌ از يك‌ كشور آسياي‌ مركزي‌ بود كه‌ بعد از فروپاشي‌ اتحاد شوروي‌ به‌ اسراييل‌ رفت‌، ولي‌ رابطه‌ هيچ‌ يك‌ از پنج‌ كشور منطقه‌ با رژيم‌ تل‌آويو به‌ عمق‌ رابطه‌ تاشكند با آن‌ نبوده‌ و نيست‌. ازبكستان‌ بيشترين‌ جمعيت‌ يهوديان‌ شوروي‌ سابق‌(بيش‌ از 200 هزار نفر) را در خود داشته‌ كه‌ بسياري‌ از آنها بعد از فروپاشي‌ با سياست‌هاي‌ تشويقي‌ و تسهيلات‌ فراهم‌ آمده‌ به‌ اراضي‌ اشغالي‌ فلسطيني‌ها كوچ‌ كردند. عفو بين‌الملل‌ سال‌ها است‌ كه‌ در گزارش‌هاي‌ خود از نقض‌ گسترده‌ حقوق‌ بشر در ازبكستان‌ ابراز نگراني‌ مي‌كند و هر بار نيز رويه‌هاي‌ پيش‌گرفته‌ شده‌ توسط‌ اسلام‌ كريم‌ اف‌ در سركوب‌ مخالفان‌ خود را مورد نكوهش‌ قرار مي‌دهد،اما اين‌ سازمان‌ نيز به‌ واسطه‌ ايستادگي‌ متحدان‌ دولت‌ تاشكند بخصوص‌ دولت‌هاي‌ واشنگتن‌ و لندن‌ نتوانسته‌ است‌ تاكنون‌ دولت‌ تاشكند را به‌ تغيير رويه‌ و در پيش‌گرفتن‌ راههايي‌ كه‌ زمينه‌هاي‌ اصلي‌ نارضايي‌ از خود را در ميان‌ مردم‌ كشور از بين‌ ببرد، وادارد. در ازبكستان‌ تمامي‌ رسانه‌ هاي‌ فعال‌ به‌ دولت‌ تعلق‌ دارند و نهادهاي‌ مدني‌ با محدوديت‌هاي‌ وضع‌ شده‌ عملا هيچ‌ مجال‌ و امكاني‌ براي‌ ظهور و كار ندارند،در چنين‌ فضايي‌ دولت‌ تاشكند با برچسب‌هاي‌ مختلف‌ كه‌ اين‌ روزها فضاي‌ رسانه‌هاي‌ بخصوص‌ غربي‌ را پر كرده‌ است‌ به‌ سركوب‌ معترضان‌ به‌ سياست‌هاي‌ خود به‌ آن‌ شكل‌ و تا آن‌ حد خشن‌ ادامه‌ مي‌دهد كه‌ هلموت‌ برو آن‌ را »مايه‌ شرمساري‌ امريكا« توصيف‌ مي‌كند.(4) * نماينده‌ پيشين‌ ايرنا در آسياي‌ مركزي‌ 1) راديو بي‌بي‌سي‌ 27\2\84\ 2) بالا \ 3) ازبكستان‌ تنظيم‌ روابط‌ با امريكا براي‌ دوري‌ از روسيه‌ايرنا 1378 \ 4) منبع‌ اول‌

         

  افرادي را كه روزجمعه مي توانند در نهمين دوره انتخابات رياست جمهوري شركت كنند ، از حيث استقاده از حقوق سياسي خود در اين انتخابات مي توان به سه دسته تقسيم كرد : اول ، آن دسته از افرادي كه تصميم خود را هم براي شركت در انتخابات و هم راي دادن به نامزد مورد نظر گرفته اند. دوم ، آن دسته كه تصميم گرفته اند تا در انتخابات به هر دليل و علت ، شركت نكنند و دسته سوم ، كساني كه هم براي شركت در انتخابات و هم راي دادن به يكي از نامزدها، هنوز مردد هستند كه  روي سخن اين يادداشت مي باشند.

     علت ترديد اين دسته از واجدين شرايط راي دادن براي شركت در انتخابات هر چيزي از جمله دلايل افرادي مي تواند باشد كه تصميم گرفته اند تا درانتخابات شركت نكنند ، با اين تفاوت كه وجود عنصر ترديد در آنها گواه بر آن است كه دلايل خود و يا ديگران را در اين بخش كافي نمي دانند. حق شركت در انتخابات و انتخاب شدن از جمله حقوق سياسي هر فرد واجد شرايط ( برحسب قانون ) است . در قالب اين " حق " صحيح است كه گفته شود " راي دادن يا راي ندادن حقي است كه به تبع اصل شهروندي همه مردم بطور يكسان از آن برخوردارند و مي توانند از اين حق براي پيشبرد روند حاكم بر زندگي فردي و جمعي خود سود ببرند " اما در دل اين نكته ، اصل" مسووليت " براساس حق شهروندي ، بايد كه افراد مردد را نيز به شركت در انتخابات متقاعد كند  و بپذيرند كه انتخابات مظهر مردم سالاري است  و مي توانند با استفاده از " حق " خود حتي با يك راي (ها) بر نتيجه انتخابات به سود باورها ، انديشه ، خواسته و تمنيات خويش تاثير بگذارند. در اين خصوص بويژه در روزهاي اخير بسيار گفته و شنيده شده است و     قاعدتا اگر موثر بوده باشد ، بايد به آن بخش از ترديدها كه ضرورت و اهميت شركت در انتخابات را مورد تشكيك و ترديد قرار مي دهد ، پايان دهد و مي ماند بخش دوم آن كه به چه كسي بايد راي داد ؟

بدون وجود و حضور نهادهاي مدني قدرت مند كه آمال و خواسته هاي راي دهندگان را تجميع ، دسته بندي و تبديل به طرح و برنامه كنند و در دوره مبارزه انتخاباتي آنها را تشريح و ابعاد آنرا با همه آثار و پيامدها بيان نمايند و ضامن اجراي آن برنامه ها در صورت كسب آراي مردم توسط نامزد حمايت شده باشند ، مسووليت هر دو طرف راي گيرنده و راي دهنده بسيار سنگين است و آنها خود بايد وظايفي را كه در جوامع مردم سالار بطور معمول نهادهاي مدني انجام مي دهند بر عهده بگيرند و چنين وضعيتي خالي از مخاطرات خاص  خود نيست . فرض بر اين است كه نامزدها با عبور از سد نظارت استصوابي شوراي نگهبان داراي شرايط عمومي يكساني  هستند ، اما آنچه اصولا بايد موجب تميز هشت نامزد اين دوره از هم و هر يك با ديگري شود، برنامه ها و طرح هاي نامزدها با تعاريف روشن و دقيق در ابعاد و زمينه هاي گوناگون در صورت نيل به هدف است .دقت در برنامه ي نامزدها و تكفيك كردن شعارها و برنامه ها از يكديگر و بررسي سوابق نامزدها كه ميزان تعهد آنها را به برنامه هايشان روشن سازد ، اگر چه كافي نيست ، اما تا حد زيادي به راي دهنده كمك خواهد كرد تا كسي را برگزيند كه طرح ها و برنامه هايش در صورت نيل به رياست جمهوري خواسته ها و انتظارات شمار هر چه بيشتري از آحاد مردم را پاسخ خواهد گفت. ميزان تعهد و پايبندي نامزدها به برنامه ها و وعده هاي انتخاباتي پس از انتخابات و دريافت راي مردم و نحوه پيگيري آنها ،  حتما سوالي خواهد بود كه هر راي دهنده اي از خود خواهد داشت . همانطور كه گفته شد ، در غياب نهادهاي مدني فعال (از نقطه نظر ماهيتي و كاركردي ) اين مسووليت را نيز بايد راي دهنده بردوش بگيرد كه راهكارهاي آن در قوانين كشور آمده است ، اما بهتر است قبل از آن به كسي راي بدهيم كه به وفاي به عهده ، شجاعت ، مردم داري ، ايمان ، تعهد ، كار با برنامه ، سلامت نفس خود و اطرافيانش و دور انديشي شهرت داشته و "منافع ملي " كه منعفت تك تك مردم در آن باشد را به منفعت خود و يا جناحي خاص نبخشد.

 

 

 

 سيد محمد خاتمي در سمت وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي و رييس جمهوري اگر يك كار هم كه كرده باشد ، آنرا در نزد روزنامه نگاران براي هميشه محبوب ساخته است . آن كار سيد محمد خاتمي اعتقاد نظري و عملي به عدم معصوميت مقامات و مسوولين و قابل نقد بودن آنهاست . سيد محمد خاتمي در طول هشت سال رياست جمهوري خود بارها حتي آنزمان كه برخي از همكاران او به بهانه تعرض به حريم شخصي و حقوقي رياست جمهوري به طرح دعوا در محاكم پرداختند ، با گذشت و چشم پوشي و حتي انتفاد از عمل دوستان و همكاران خود و پس گرفتن شكايت ، نشان داد كه در ديدگاه خود پايدار است و اين باور  را در ميان اعضاي كابينه اش نيز توسعه داد .

 با اين همه ، نوع و جنس نگاه مقامات و مسوولين در كشور به رسانه ها بويژه مطبوعات در سالهاي اخير ، همواره يك نگاه امنيتي بوده است . نگاهي كه مي توان آنرا بزرگترين و اساسي ترين مانع در توسعه كيفي رسانه ها دانست . در طول هشت سال گذشته دهها روزنامه به واسطه همين نوع نگاه و البته استناد به قانوني كه براي برخورد با اشرار و اوباش در دهها سال پيش وضع شده بود به محاق توقيف و تعطيلي كشيده شدند و روزنامه نگاران بسياري به پاي ميز محاكمه آورده شدند كه سرانجام اغلب آنها زندان ، زندانهاي تعليقي و وثيقه هاي كلان بود كه در مورد كمتر مجرمي حتي مجرمان اقتصادي با جرائم فوق العاده سنگين اعمال شده بود.

آنگونه كه " وحيد پور استاد " محقق در مقدمه جلد اول " آراء جرايم مطبوعاتي " مي نويسد : در يكصد سال گذشته نسبت و مناسبات روزنامه نگاران و دست اندركاران مطبوعات با حقوق و قوانين موضوعه و جاري در كشور و روابط شان با دستگاههاي قضايي و مجريان قانون از يك سو محل طرح و بحث هاي پيش برنده حقوق اجتماعي بوده و از ديگر سو مخل فعاليت پايدار و متداوم روزنامه نگاران پيش رو ، مستقل و دگرگونه خواه بوده است ." عمده ميثاق ميان رسانه ها و دولت به معناي عام آن ، قانون اساسي مي باشد كه در آن بر آزادي رسانه ها در حدود مقرر ومعين تاكيد شده  و اصل بر اين است كه قانون مطبوعات كه نا‌ظر و تنظيم كننده بخش اجرايي اين اصل از قانون اساسي است ، همسو با آن قرار دارد . سخنان ، بخشنامه ها و دستور العمل هاي اخير رياست قوه قضاييه در خصوص نحوه رفتار محاكم با رسانه ها و دست اندركاران آن كه در مواردي نيز همراه با انتقاد از نحوه تعامل دستگاه قضايي با رسانه ها بوده است – از جمله انتقاد ايشان به صدور احكام بازداشت و توقيف مطبوعات – كه قطعا مستدل و مستند به قوانين عمومي و موضوعه مي باشد، تاكيدي بر اين مهم است كه در دنياي امروز با ويژگي هاي خاص خود كه هر روز را متفاوت از روز قبل از آن مي كند ، رسانه ها نه تنها تهديد نيستند ، بلكه اگر نظام سياسي بخواهند مشروط بر آنكه نوع و جنس نگاهش  تغيير كند ، يك فرصت است .

رييس جمهوري آينده كشور روز جمعه اين هفته انتخاب خواهد شد . هشت نامزد حاضر در رقابتهاي انتخاباتي به جز چند اشاره ، ديدگاههاي روشني از خود در خصوص نوع نگاه شان به رسانه ها و فعاليت آنها ابراز نداشته اند . علاوه بر رسانه ها براي مردم نيز بسيار با اهميت است بدانند رييس جمهوري آتي كشور چه نوع نگاهي به رسانه ها دارد و در مقام رييس قوه مجريه تا چد حد و تا كجا به اصول حاكم بر فعاليت هاي  رسانه اي در ميثاق ملي پاي بند است و خود و اعضاي هيات دولتش به سنت سيد محمد خاتمي وفادار خواهند ماند كه  آزادي گوارترين دستاور انقلاب اسلامي است و براي حفظ و حراست و ارتقاي آن بايد هزينه كرد و ميدان تمرين عمومي را نبست تا نهادينه و بنيادي شود. رييس جمهور آينده كشور همچنين بايد متعهد شود كه با تمام توان و بكار گيري همه اختيارات خويش خواهد كوشيد تا " آزادي " از جمله آزادي رسانه ها ، به عنوان يك زير ساخت مهم و لازم در همه ساختارهاي كشور نهادينه شود.

                                                                    والسلام

 

 

                      

 

تروريست هاي  تحت حمايت بيگانه و حاميان آنها  كه ساليان بسياري است از هيچ  فرصت براي ضربه زدن به مردمي كه مي خواهند مستقل باشند و مستقل زندگي كنند ، نگذشته اند ، روز يكشنبه در اقدامي تروريستي چند بمب در اهواز و تهران منفجر كردند ، تا خودي بنمايند. از نگاه سياسي و استراتژيك اين حوادث تروريستي به جهت ويژگي هاي آن مانند نحوه اقدام ، زمان آن ، نوع هدف و آثار ، يك " حادثه تروريستي كور " دانسته  مي شود كه به هيچ روي و با هيچ هدفي قابل بهره برداري نيست و علاوه بر آن نه يك چالش با نهادهاي امنيتي محسوب مي شود و نه اينكه نشانه كاهش ضريب امنيتي در جامعه ايران است .

 اولين واكنش هاي مردمي  به اين اقدامات كور تروريستي را درميان مردم غيور اهواز شاهد بودم كه تنفر خود را از اين اقدام تروريستي و مرتكبين آن ابراز داشتند و در گوشه و كنار ايران نيزبمب گذاري ها در  سطحي وسيع توسط مردم محكوم شد. انتخاب زمان و مكان اين عمليات تروريستي هدف آنرا روشن مي سازد . تروريست ها با اين باور در اهواز بمب گذاري كردند كه بتوانند با اتصال آن به حوادث بهار امسال در اين شهر ، آنرا نوعي واكنش داخلي نشان دهند كه در آن صورت در آستانه انتخابات رياست جمهوري معني خاص خود را پيدا مي كرد كه هشياري مردم فهيم اهواز در ابراز انزجار از ترويست ها و اقدام كور آنها ، هدف تروريست ها را به سرعت خنثي كرد . اولين يافته هاي نهادهاي امنيتي مسوول در كشور آنگونه كه " علي آقا محمدي " مسوول كميته سياست گذاري تبليغاتي در شوراي عالي امنيت ملي گفته است ، نشان مي دهد كه تروريست هاي بمب گذار كه درعراق زير چتر حمايت آمريكايي ها آموزش ديده اند ،از  منطقه بصره در جنوب اين كشور به داخل ايران رخنه كرده اند. بصره در اشغال نيروهاي انگليسي است و اين سوء ظن وجود دارد كه تروريست ها با نيروهاي انگليسي مستقر در امتداد مرز "احتمالا" ارتباط داشته اند كه نيروهاي امنيتي مشغول بررسي آن هستند ودر صورت يقين  بر طبق كنوانسيون ژنو اين حق ايران است كه از آمريكا و انگليس به عنوان نيروهاي اشغالگر عراق بخواهد تا  تروريست ها را تحويل دهند.

   حاميان تروريست ها كه آنها را زير چتر حمايتي خود قرار داده اند و در ماهها و هفته هاي اخير بسيار كوشيدند تا از هر راهي براي منصرف كردن مردم ايران از رفتن به پاي صندوق هاي اخذ راي براي انتخابات رياست جمهوري در روز جمعه اين هفته جلوگيري كنند، اينك كه درخواست ها و حتي تهديدها آنها براي تحريم انتخابات با شكست مواجه شده است  ، با فعال كردن تروريست ها و همزمان تشديد تبليغات خود ، اين بار سعي دارند تا روند مناسب برگزاري انتخابات را هدف قرار دهند كه حضور پرشور و آگاهانه مردم در انتخابات روز جمعه،  پاسخ مناسب ديگري به آن خواهد بود.

 

 نامزدهاي نهمين دوره انتخابات رياست جمهوري در خصوص سياست خارجي ، در گفته ها و بيانيه هاي تبليغاتي خود ، گاه مسايلي را مطرح و به راي دهندگان وعده مي دهند كه مي تواند در حداقل نشان از عدم اشراف آنها به مسايل مختلفي باشد كه در اين عرصه وجود دارد و بر آن حاكم است . سياست خارجي يك كشور معمولا سواي از تعاريف كلي و مضموني كه نوعا در قوانين اساسي مي آيد در چهارچوبي شكل مي گيرد كه كه به آن " منافع ملي " گفته  مي شود . سياست خارجي يك كشور با حضور و بازي بازيگران متعددي شگل مي گيرد كه " واقعي " و نه " آرماني " هستند و در چهارچوبي صورت مي گيرد كه هر بازيگر عرصه بين الملل براي آن تعريف دارد . اصلي ترين نكته دراين خصوص ، شناخت اين واقعيت ها و ميزان تاثير گذاري آنها و شناخت حدود منافع دو طرف است . آنچه در ساخت و طراحي سياست خارجي نقش اصلي را بازي مي كند ، دانش سياسي و نه هيجان سياسي است و كشورهايي قادرند از هيجانات سياسي دور بمانند و روابط خود را تحت تاثير آن قرار ندهند كه به دانش سياسي مجهز باشند  و سياست خود را براساس آن بسازند . سياست خارجي در صحنه بازي در روابط بين الملل بر اين مبنا شكل مي گيرد كه حدود بازي تا كجاست ، منافع ملي يكطرف تا كجا امكان پيشروي دارد و در آن سوي بازي ، طرف مقابل تا چه حد و تا كدام نقطه مي تواند مطمئن باشد كه مي تواند به بازي ادامه دهد بدون اينكه منافع اش تضييع شود.

 منافع ملي مجموعه اي از مولفه هاي متعلق به يك دولت به معناي خاص آن اطلاق مي شود كه در تعامل  با ديگر بازيگران در عرصه بين الملل عينت پيدا مي كند . واقعيتهاي عرصه بين الملل حكم مي كند كه اين مولفه ها را هم در خودمان و هم در نزد بازيگر و  يا بازيگران ديگر بشناسيم و با يافتن نقطه اشتراك ، سعي در تطبيق آنها با يكديگر معطوف به كسب بيشترين منفعت نماييم . منافع ملي محدوده خاصي ندارد و به همين دليل نمي توان بازيگر و يا بازيگراني را در صحنه روابط بين الملل ناديده گرفت . موفق ترين بازيگران بين المللي آنهايي هستند كه اين روابط را مي شناسند و براي بازي خود در عرصه  بين الملل به عنوان محلي براي تعامل بين المللي چهارچوب تعريف كرده اند و قادرند تهديد ها را براي   تامين منافع ملي به فرصت تبديل كنند و كار مهمتر آنها نهادينه كردن اين چهارچوبهاست كه اصل عمده و اساسي آن ، شناور بودن منطبق بر بازي ديگر بازيگران است .

يكي از مصداقهاي اين بحث ، مساله رابطه ايران با ايالات متحده آمريكاست كه برخي از نامزدهاي انتخابات رياست جمهوري نيز به آن در حد يك اشاره پرداخته اند . صرف رابطه با آمريكا نه براي ما و نه يقينا براي دولت واشنگتن يك امتياز نيست . آنچه در اين خصوص مهم و با ارزش است ، داشتن يك ارتباط منطقي است كه در آن منافع ملي مورد غفلت قرار نگيرد . براي ما زماني ارتباط با آمريكا معني خواهد داشت و مي تواند امتياز تلقي شود كه بتوانيم به عنوان يك بازيگر مستقل وارد بازي شويم ، منافع ملي خود را در داخل آمريكا و در تعامل با دولت آن در صحنه هاي ديگر روابط بين الملل بدست بياوريم و يا ارتقاء دهيم  و در سوي ديگر اين رابطه ، بپذيريم كه بازيگر مقابل نيز انتظار دارد كه حق او در اين ارتباط تضييع نشود و اصول او زير سووال نرود كه اين دو از اصول روابط بين الملل است .

تعريف اينكه منافع ملي چيست و كجاست ، وظيفه دستگاه سياست گذار خارجي است و در كشور ما  اين ماموريت را چندين نهاد انجام مي دهند و اما وظيفه دستگاه ديپلماسي تعريف اجرايي و عملياتي كردن اين سياست گذاري هاست . دستگاه ديپلماسي در اغلب كشورها و از جمله كشور ما به عنوان بخشي از دستگاه سياست گذار خارجي شناخته شده است كه در حدود وظايف مقرر تصميم سازي ، تصميم گيري و اجر مي كند . در قوانين بين الملل و سنت هاي حاكم بر آن ، دستگاه ديپلماسي ( وزارتخانه هاي امور خارجه ) مجري سياست يك كشور و نه سياست گذار آن شناخته مي شوند و   رييس جمهوري يك بخش از سياست خارجي و نه تمام آن تلقي مي شود  و اين نكته مهمي است كه برخي نامزدهاي نهمين دوره انتخابات رياست جمهوري از آن غافل شده اند .

 

ماراتون نامزدهای مورد وثوق و تایید شورای نگهبان برای تصاحب کرسی ریاست جمهوری با قطعی شدن مشارکت هشت نامزد در مبارزات انتخاباتی نهمین دورده انتخابات ریاست جمهوری آغاز شده است. فرض مسلم این است که نامزدها با عبور از سد نظارت استصوابی شورای نگهبان دارای شرایط عمومی   یکسانی هستند ، اما آنچه كه بايد قاعدتا موجب تميز اين هشت تن با هم و هر يك با ديگري شود ، برنامه ها و طرحهاي نامزدها و نيز تيم هاي اجرايي و عملياتي آنها با تعاريف روشن و دقيق در ابعاد و زمينه هاي گوناگون در صورت نيل به هدف است.

بدون وجود و حضور نهادهاي مدني قدرت مند كه آمال و خواسته هاي راي دهندگان را تجميع ، دسته بندي و تبديل به طرح و برنامه كنند و در دوره مبارزه انتخاباتي آنها را تشريح و ابعاد آنرا با همه آثار و پيامدها بيان نمايند و ضامن اجراي آن برنامه ها در صورت كسب آراي مردم توسط نامزد حمايت شده باشند ، اين انتظار كه يكايك نامزدها با برنامه وارد مبارزه انتخاباتي شوند و به آن وفادار و پاسخگو باشند ، نه انتظاري مقبول و نه ممكن است با شرايط و ويژگيهايي كه ذكر گرديد ، عملياتي شود.

نهادهاي موجود كه نامزدي را پيش بري مي كنند از نقطه نظر ماهيتي و كاركردي ويژگيهاي تمام و كمال يك نهاد مدني را ندارند . آنها در حداكثر ، خواسته  ها و ديدگاهها ي دسته و يا نهايت گروهي را نمايندگي  مي كنند كه محدوده كوچكي از سلايق را در بر مي گيرد و تعهد آنها عمومي نيست . در چنين شرايطي مسووليت هر دو طرف راي گيرنده و راي دهنده بسيار سنگين است و آنها خود بايد وظايفي را كه در جوامع مردم سالار بطور معمول نهادهاي مدني انجام مي دهند بر عهده بگيرند و چنين وضعيتي خالي از مخاطرات خاص خود نيست .

۲۶سال پس از پيروزي انقلاب اسلامي و برگزاري تفريبا يك انتخابات در طول هر سال در اين مدت ، همراه با توسعه نظام هاي ارتباطي ، افزايش سطح آگاهي هاي عمومي ، جوان شدن جمعيت كشور و ويژگيها و خصوصيات ديگر جامعه ، آحاد مردم را به رغم عدم توسعه سياسي در بعد نهادهاي مدني كه خود معلول علتهايي است ، امروز به آن سطح از آگاهي سياسي رسانده است كه در انتخابات مجلس هفتم و پيش از آن در انتخابات شوراهاي اسلام يشاهد بوديم كه چگونه از " حق " خود استفاده كرد و اين پيام را به سياسيون و سياست بازان داد كه از وضعيت موجود راضي نيست و خواهان اصلاحاتي عميق است و اين كار جز با برنامه ، برنامه اي با همه ويژگيهاي علمي آن از تدوين تا اجرا و تعهد به آن و وجود مكانيزمهايي براي متعهد نگه داشتن سياسيون به آن ، ممكن نيست.

مردم اينك با حقوق خود در فصل ، فصل قانون اساسي بويژه در فصول حقوق متقابل دولت و ملت به عنوان " ميثاق ملي " آشنا هستند و مي دانند كه " راي " هر فرد " حق " او ست و هيچ فردي را نمي توان موكلف به عملي كه حق او را سلب و يا مخدوش مي كند ، كرد . مردم به اين باور رسيده اند كه نامزدها " وظيفه " دارند برنامه و طرح بدهند و مردم " حق " دارند كه به هر يك از نامزدها و يا نامزد خاصي  كه سلايق آنها را تامين مي كند ، راي بدهند و يا ندهند.

مردم باورند دارند " در برابر اعمالي كه حقوق اساسي و يا قانون ديگري براي او شناخته شده باشد ، حق رجوع موثر به محاكم ملي صالحه را دارد .(ند) " ۱ و " اساس و منشا قدرت حكومت ، اراده مردم است ، اين اراده بايد به وسيله انتخاباتي ابراز گردد كه از روي صداقت و بطور ادواري صورت پذيرد . انتخابات بايد عمومي و با رعايت مساوات باشد و با راي مخفي يا طريقه اي نظير آن انجام گيرد كه آزادي راي را تامين نمايد " ۲ و " هر كس در اجراي حقوق و استفاده از آزاديهاي خود فقط تابع محدوديت هايي است كه به وسيله قانون منحصرا به منظور تامين شناسايي و مراعات حقوق و آزاديهاي ديگران و براي رعايت مقتضيات صحيح اخلاقي و نظم عمومي و رفاه همگاني در شرايط يك جامعه دموكراتيك وضع گرديده  است  ." ۳

* ۱-۲-۳ به ترتيب ماده هشتم - بند سه ماده بيست و يكم و بند دوم ماده بيست و نهم اعلاميه جهاني  حقوق بشر

 

 گرانترین و در عین حال سیاسی ترین خط لوله نفتی جهان میان باکو در جمهروی آذربایجان و جیهان یک بندر نفتی ترکیه در ساحل مدیترانه راه اندازی شده است تا در این مرحله نفت برداشت شده از حوزّه های نفتی منطقه قفقاز و غرب خزر را به بازارهای جهانی برساند. ساخت خط لوله ده سال زمان برد و نزدیک به ۴میلیارد دلار هزینه آنرا کنسرسیومی از ۱۲شرکت نفتی دنیا تامین کردند.

خط لوله باکو- جیهان در حال حاضر می تواند روزانه یک میلیون بشکه نفت منطقه را به بازارهای جهانی  عرضه کند و یک بار باور توام با تشکیک این است که منطقه می تواند تا پایان دهه جاری دست کم ۳ میلیون بشکه نفت در روز تولید کند که اتکای اصلی برای صدور خط لوله باکو - جیهان خواهد بود . با توجه به کمبود عرضه نسبت به تقاضا و روند رو به افزایش بهای نفت در ماههای اخیر ،  خط تازه احداث فعلا جذابيت خاصي دارد ،اما اين وضعيت تا زماني خواهد بود كه بنا بر محاسبه كنسرسيوم سرمايه گذار طرح  ، بهاي نفت از بشكه اي ۴۰دلار تنزل نكند ، زيرا در آن صورت هزينه هاي سنگين استخراح و انتقال نفت از اين حوزه آنرا غير اقتصادي خواهد ساخت. گفت و گو ها براي احداث خط لوله باكو -  جيهان در اوايل دهه ۱۹۹۰ميلادي آغاز شد. گرچه شركتهاي بزرگ مطالعاتي منابع نفتي و سرمايه گذار و نيز دولت ايران اصرار داشتند كه اقتصادي ترين و در عين حال امن ترين راه براي صادرات نفت منطقه خزر ، عبور خط لوله از خاك ايران است و مطالعات تكميلي نيز بر آن صحه گذاشت ، اما مسير پيشنهادي ايران با مخالفت جدي ايالات متحده كنار گذاشته شد و آمريكا كه شركتهايش بيشترين سهم را در كنسرسيوم دارند از ابتدا بر بر اين نكته تاكيد كرد كه " هدف واشنگتن تنوع بخشيدن به راههاي صدور نفت منطقه خزر با كمترين سهم براي ايران و روسيه است ."

 در نگاه اول به نظر مي رسد كه قابليت اين خط لوله زياد است . خوشبينانه ترين تخمين ها حاكي از اين است كه تا سال ۲۰۱۰ خط لوله باكو - جيهان خواهد توانست روزانه ۶ميليون بشكه برابر با ۸درصد نياز جهاني ، نفت صادر كند و آنهايي كه محتاط تر و تا حدودي واقع بين ترند امكان صدور نفت منطقه از طريق خط لوله داير شده را ۳ميليون بشكه بيشتر نمي دانند كه بر خلاف باور آمريكا نمي تواند رقيب جديدي براي اوپك و كشورهاي قدرتمند نفتي آن مانند ايران ، عربستان سعودي و عراق با ذخاير فراوان نفت و گاز  باشد.

ايران از چند سال پيش تاكنون اجراي يك خط لوله نفتي ميان نكا در شمال كشور و پالايشگاه ري را در دست احداث دارد . كارشناسان نفتي و سياسي منطقه بر اين باورند كه اگر ايران بر سرعت ساخت  اين خط لوله افزوده بود ، احداث خط لوله باكو - جيهان كمترين توجيهي نداشت و حال اگر ايران به طرح در دست اجرا سرعت بيشتر ببخشد با امكان صدور اوليه ۳۰۰هزار بشكه نفت در روز و بعدها با توسعه آن ، مي تواند از اهميت خط لوله نفت باكو - جيهان شديدا بكاهد .

خط لوله باكو - جيهان و آينده آن در گروي چند ماسله اساسي ديگر نيز هست . اولين مساله پيش روي خط لوله كه توجيهات اقتصادي آنرا زير سوال برده است ، ذخاير نفت خزر و قفقاز و برآوردها از آن است كه كمتر از آن چيزي نشان مي دهد كه از ابتدا تصور شده بود . مساله مهم ديگر امنيت خط لوله است كه از مناطق نا آرام قفقاز و تركيه مي گذرد به علاوه آنكه اجرا و بهره برداري از آن محيط زيست مسير خط لوله را كه از با ارزش ترين اراضي كشاورزي منطقه مي گذرد ، با خطر جدي مواجه كرده است .

شركت مطالعات نفتي " پتروليوم فابننس كمپاني " آمريكا ، در پي اجراي يك طرح مطالعاتي كه نتيجه آنرا در دوم خرداد سال ۱۳۷۷انتشار داد ، گفت : " بدترين راه براي انتقال نفت آسياي مركزي و قفقاز به  بازارهاي جهاني راه جيهان است و به جز آمريكا و تركيه هيچ كشوري از اين راه سود نخواهد برد ، زيرا  چنين كاري با هزينه فوق العاده بالا و ناامني مسير ، هرگز كاري درست نيست ." براساس برآورد كارشناسان روسي " ميزان ذخاير نفت و گاز درياي خزر خيلي كمتر از آن است كه شركتهاي غربي اعلام كرده اند . ميزان ذخاير نفت و گاز درياي خزر زياد نيست و در اين خصوص بيش از اندازه اغراق شده است ." - والري گاريپ معاون وزير نفت و انرژي روسيه - ۱۳خرداد - ۱۳۷۷- خبرگزاري توران جمهوري آذربايجان

اقتصادي نبودن راه جيهان كه به كلاه گذاري بر سر كشورهاي منطقه تشبيه شده ، نه تنها مورد اذعان  شركتهاي بزرگ نفتي ، حتي سياسيون آمريكا قرا ردارد. با اين همه و صرفا در اقدامي سياسي ، آمريكا با اصرار بر اجراي خط لوله و اعمال سياستهايي چون بالا نگه داشتن بهاي نفت همانطوري كه در دهه ۱۹۷۰ ميلادي با نفت درياي شمال كرد ، ساختمان آنرا ممكن ساخت .

مساله ديگر هزينه تمام شده بهاي نفت و كشش بازار است . روزنامه "۱۶۸ساعت " چاپ باكو در شماره روز ۳۰مرداد سال ۱۳۷۷ خود به نقل از كارشناسان نفتي نوشته بود :" براساس برآوردهاي موجود احداث اين خط لوله ( باكو - جيهان ) زماني مي تواند اقتصادي و مقرون به صرفه باشد كه بشود از طريق آن ساليانه ۱۰۰ تا ۱۲۰ ميليون تن نفت انتقال داد ." هزينه بالاي استخراج و صدور نفت از حوزه خزر بارها نيز مورد تاكيد كارشناسان آمريكايي قرار گرفت با اين همه واشنگتن بر اجراي آن اصرار ورزيد طرحي كه پيش از آنكه منافع كشورهيا منطقه را تامين كند ، اهداف آمريكا را محقق مي سازد . ريچارد مورنينگ استار  مشاور رييس جمهوري وقت آمريكا در ۱۰مهر ۱۳۷۷ به "پانوراما" چاپ باكو گفته بود :" اين مسير در مقايسه با ساير مسيرهايي كه براي انتقال نفت مطرح هستند ( راه ايران بيشتر از همه مورد توجه بود  )  ، به مراتب گرانتر تمام خواهد شد و از نظر اقتصادي نيز مقرون به صرفه نخواهد بود. "

  واقعيت ديگر اين است كه